banner468

Çay toplama meselesine Ahmet Ulusoy'dan öneri

Yeni Şafak Gazetesi yazarı Ahmet Ulusoy 'Çay Toplama Meselesi' başlıklı yazısında bölgede çözüm bekleyen işçilik konusuna öneri getirdi ve "Burada çözüm için bir kısa vadeli (sadece mayıs çayı için) kaymakamlık-mahalle muhtarı ve bölgedeki çay fabrikaları yönetimi koordinasyonu ile çay toplayacak işgücü grupları oluşturarak bir plan dahilinde çayını toplatmak isteyen ve il dışından gelemeyen ailelerin çayları toplatılabilir."dedi.

03 Mayıs 2020 Pazar 10:40
Çay toplama meselesine Ahmet Ulusoy'dan öneri

Ahmet Ulusoy'un yazısı şöyle:

"

Bilindiği gibi mayıs ayı ilk sürgün yaş çay toplama ayıdır. Rize ağırlıklı olmak üzere Trabzon, Artvin ve Giresun illerinde çay yetiştirilmektedir (205 bin aile).

Çayın bahçede yetiştirme, gübreleme, budama ve toplanmasından fabrikalarda kuru çaya (tüketilen çay) dönüştürülüp-üretim ve pazarlama sürecine kadar birçok aşamadan geçtiğini ve her aşamada ciddi ekonomik değer ürettiğini biliyoruz.

Çay filizlerinin bahçeden yetiştirilip toplanmasına, oradan alım yerlerine teslimine, fabrikalarda işlenip sanayi ürününe dönüştürülmesine, pazarlanıp piyasada satılmasına, kalite, pazarlama, finansman, istihdam gibi sektörün işleyişinde ciddi sorunlar yaşandığı ve bunlara köklü çözümler üretilemediği bilinmektedir.

Çayla ilgili diğer sorunları başka bir yazının konusuna bırakıp bugün güncelliği artan çayın bahçeden nasıl toplanacağı (işgücü yetersizliği) sorununa değineceğim.

**

Bölgedeki çay üreticilerinin önemli bir kısmı Büyük Şehirlerde ikamet etmektedir. Koronavirüs hadisesi ile şehirler arası geçişlerin yasaklanmasıyla, özellikle İstanbul’dan bölgeye gelmek isteyen kişilerin virüsü yayma riskinden dolayı engellenmesi, çayın nasıl toplanacağı tartışmalarını da gündeme getirmiştir.

Daha da önemlisi yurtdışından geçişlerin kapatılmasıyla büyük bir kısmı Gürcistan’dan gelen işçilere toplatılan çayın, bu işgücünden yararlanılamama sıkıntısı bölgedeki çay üreticilerini tedirgin eden asıl gelişmedir.

Şehir dışından geleceklerin bir kısmı doğrudan bahçeye girmemekte; sadece çayının toplatılmasını yönetmektedir. Yine, bölgede ikamet edenlerin de önemli bir kısmı aynı yolu izlemektedir.

Bölgede, işgücü istihdamı noktasında yıllardır büyük bir paradoks yaşanmaktadır. Şöyle ki; hem bölgede ciddi bir genç işsizlik sorunu var (Çaykur’a alınması düşünülen 860 kişilik mevsimlik işçi kadrosu için 34.961 kişi başvurmuş), hem de çay toplayacak işçi bulunamayıp yabancı işçilere çay toplatılmaktadır.

Çayın asıl toplama sorunu bir kısım üretici ailelerin çay toplamayı kendilerinin yapmaması, işgücü kiralayarak ya da yarılığa vererek toplatmasıdır.

Yani koronavirüs hadisesiyle günyüzüne çıkan çay toplama sorunu köklü çözüme muhtaç

**

Devletin, 100 bine yakın insanın çay toplamak için bölgeye gideceğini tahmin edip (izin başvurularından hareketle) bunun önemli düzeyde salgının bölgeye yayabileceği riskini düşünerek izin vermemesi tartışma götürmez, yerinde bir karardır.

İstanbul’dan gelip hastalığı bölgeye yayanların neden olduğu dramatik vakaların canlılığı hafızalarda taze duruyor.

Birinci sürgün (mayıs ayı) için tartışılan geçiş sorunu ikinci ve üçüncü sürgünde muhtemelen ortadan kalkacaktır (geçişler serbest bırakılacaktır).

**

Burada çözüm için bir kısa vadeli (sadece mayıs çayı için) kaymakamlık-mahalle muhtarı ve bölgedeki çay fabrikaları yönetimi koordinasyonu ile çay toplayacak işgücü grupları oluşturarak bir plan dahilinde çayını toplatmak isteyen ve il dışından gelemeyen ailelerin çayları toplatılabilir.

Aslında böyle bir organizasyon uzun vadeli bir yapıya da dönüştürülebilir; günlük her çay fabrikasının işleyeceği yaş çay kapasitesi dikkate alınarak mevsimlik çay toplama işçisi istihdam etmesi, arzulayan müstahsillerin ürününü toplaması, gereğinde bu işlemi yarılığa yapacak bir sistem kurulabilir. Böylece hem çayı toplama sorunu çözülebilir, hem de sezonda karşılaşılan izdiham (fabrikalara aşırı ürün getirme) sorunu önlenebilir.

İstihdam edilen işçi ücretleri yevmiyeler hesaplanarak üreticinin alacağı yaşçay bedelinden mahsup edilebilir.

**

Sonuç olarak; koronavirüs nedeniyle yabancı işçilerin ve diğer şehirlerde yerleşik çay üreticilerinin bölgeye girişinin yasaklanması yaş çay toplanmasını ciddi bir sorun haline getirmiştir. Aslında yabancı işçilere bağımlılık nedeniyle uzun süredir devam eden bu sorun bugün daha büyük boyutlara taşındığından gündeme gelmiştir.

Bu krizin de etkisiyle çayı toplama sorununu kısa vadeli çözme yanında, uzun vadeli kalıcı çözüm getirecek adımların da atılması gerekir. Yine, sektörün diğer sorunlarını kısa ve uzun vadeli ele alıp sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmanın zamanı gelmiştir.

Virüs tarımın ne kadar önemli, stratejik, hayatı anlam taşıyan sektör olduğunu gözler önüne sermiş, sektörün geneline yönelik ciddi planlamanın devreye sokulması zaruretine yüzümüze haykırmıştır."

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Fatih 2020-05-04 07:48:11

Virüs bitmedi rizehe gelemessjn çay kesemessin paratizakları neyin peşindesinizlan millet aćlıktan ölüyor siz yok şu şukadat bu bukadar oldu sizin fırsatçılarlar aranızda nekaldı

Avatar
vatandaş 2020-05-04 10:28:14

ilk 6ay anne sütü içmeyip beyni olmayan kişiler yazı yazarsa böyle fikirler ortaya çıkar

Avatar
Sevım 2020-05-04 10:32:25

Ya nıye halkı anlamak ıstemıyorsunuz bır aılede 4 kışı var çayını toplayacak ama gele mıyor ben toplatırım dıyordun karadenız gıbı bır yerde tarla sınır sorunları olan bır yer nasıl benım tarla sınırımı bıleceksınız en azından başında olayım yok yasak dıyorsun çıkmasa sokuyorsunuz halkasorun sıze guzel çozumler gosterır oyle masa başında çozulen bırsey degıl hıç bırsey bılmıyorsunuz aham kesmeyın

Avatar
Halk 2020-05-04 11:18:05

Ewet ben gürcü işçi alıyorum çünkü çocuklarım küçük. Eşim mevsimlik işçi çayımı nasıl toplamamı tavsıye edersınız. Yeter artık kimse gübresini atıp otunu günlerce temizleyıp yevmıyeyle toplatmak istemez.vardır bir mecburıyetleri siz bunu anlayın artık.yeterrrr oturduğunuz klimalı odalardan konuştuklarınız.rizeli kaç yıldır oruçlu çay kesiyor. Hayatın gerçeklerini görmüyosunuz. Az vicdan lütfen

Avatar
İsmail terzi 2020-05-04 11:32:25

Çaykur yapacaği koordinasyon diyorsun nekadar işçi varki sen sahaya sürmesini istiyorsun çay toplama işi öyle bağda üzüm toplamaya benzemez yağmuru var çamuru var güneşi var 25 gün sürekli çay toplanır işsızlik sorunu bölgede vardır ama bu çay sezonunu kapsamaz herkes çayının başindadır çay staretejik bir üründür diyorsunuz tamam doğrudur öte yandan hükümet olarak önceliğimiz tarımdır derken diğer taraftan üreticiyi tarlasına inmesini engelliyorsunuz
Sözüm yerel basına sizin bu konudaki yakaliminzda üreticiden yana değil ve bölgenin coğrafı yapısı arszilerin bölünüp sınırlarını ancak aile bireylerının bildiği arazilerde çözüm odaklı ne düşünülmektedir öte yanda çay üreticisi 3te2 şehir dişindadrn bunda yarışçılarda dahildir çay sezonu her zaman sorunlu başlamiştır burada yerel yöneticileın tutumudanr rol oynamaktadır
Bu sene ciddi bir sağlık sorununu tüm dünya yaşarken ilk yapılan açıklana 30nisana kadar ilid diş gelişleri kabul edilecek denilerek14 günlük karar doğru bir karar olup sonra bu karardan dönülmesi abesle iştigaldir) Önce sağlık)
Burada asıl sorun çay üreticisinin sırtını dayayacaği bir sivil toplum örgütü yoktur ziraat odası o zaten kendş içinde ayrı bir sorun zıraat odasının çaya en ufak bir katkısi yoktur tam bir muammadır

Avatar
Cavit 2020-05-04 17:21:00

Şéhirdekilee izin verilsin kendi aynı toplasın
Sizinki boş laf çayın temizliği ,toplanmasi ve taşıması var bunları kim yapacak

Avatar
Nuri 2020-05-04 21:43:38

Bu işin çözümü böyle suni fikirlerle olmaz olamaz artık herkes bu salgının farkında herkes durduğu yerde dursun demekle olmaz mevcut şartlarda herkes kendi çayını toplayacak şekilde çözüm bulunmalı velevki çaykur işçileri benim çayımı yövmiye ile toplayacak bunları kim denetleyecek kardeşler arası sınırlar nasıl tespit edilecek ben bile bazen karıştırıyorum daha bunun gibi birçok soru var tek çözüm bi şekilde herkes kendi çayını toplayacak şekilde program yapılmalı

Avatar
61.5 2020-05-05 09:31:49

Ortada büyük bir rant var herkes pastadan pay kapmaya çalışıyor orda olan vatandaşlar çıkıp demiyor biz bu çayı nasıl toplarız diye aklım var sanan bazı beyinsizler bunlara çanak tutmaya çalışıyor tamam toplayın bakalım kimi zengin edersiniz öğreniriz toplaya bilirseniz

site sağ üst köşeye bayrak ekle