HABER:ARZU ERBAŞ
Rize’de üretilen ve 9 çeşidi Türkiye meyve listesine giren Rize Mandalinası tüm yönleriyle hazırlanan kitapta anlatıldı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Keziban Yazıcı’nın editörlüğünde hazırlanan “Rize Mandalinası” kitabı yayımlandı. Yaklaşık 13 yıllık bilimsel emeğin ürünü olan eser, Rize mandalinasını tarımsal bir ürün olmanın ötesine taşıyarak; tarih, kültür, ekonomi ve sürdürülebilirlik ekseninde bütüncül bir bakışla ele alıyor.
BİR AKADEMİSYENİN BÖLGEYE ADANMIŞ BİLİMSEL YOLCULUĞU
Uzun yıllardır Rize’de çay ve mandalinada yerel çeşitlerin tespit edilmesi ve korunması üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Keziban Yazıcı, Rize mandalinasını bilimsel temellerle kayıt altına alan bu çalışmayla, bölge tarımına önemli bir akademik miras kazandırdı. Dokuz bölümden oluşan kitapta; Rize mandalinasının ekolojik uyumu, biyolojik ve morfolojik özellikleri, yetiştiricilik teknikleri, hastalık ve zararlılar, besin değeri, sağlık etkileri ve güncel yapısal sorunlar ayrıntılı şekilde ele alınıyor. Kitabın altı bölümü yüksek lisans ve doktora öğrencileriyle birlikte hazırlanan saha çalışmalarını ortaya koyuyor. Özellikle küçük ölçekli bahçeler, yaşlanan ağaç varlığı ve ürün kayıpları gibi sorunları bilimsel verilerle ortaya koyularak, sürdürülebilir üretim için çözüm önerileri sunuluyor.
ARŞİVLERDEN GELEN BİLİMSEL GERÇEKLER
RTEÜ ile Batumi Shota Rustaveli Devlet Üniversitesi ile kurulan iş birliği sayesinde; Rusya, Osmanlı, Türkiye ve Gürcistan arşivleri incelendi. Yapılan çalışmalar, Rize mandalinasının Karadeniz’e giriş tarihinin, daha önce kabul edilenden çok daha erken dönemlere uzandığını bilimsel belgelerle ortaya koydu. Bu bulgular, Rize mandalinasını yalnızca yerel değil; bölgesel tarım tarihi açısından da stratejik bir ürün konumuna taşıyor. 393 sayfalık kitap Rize mandalinasının korunması ve sürdürülebilir bir üretim anlayışı içerisinde gelecek nesillere aktarılması; yalnızca üreticilerin değil, aynı zamanda araştırmacıların, yerel yöneticilerin ve tarım alanında söz sahibi tüm paydaşların ortak sorumluluğudur. Bu kitapta sunulan bilgi ve değerlendirmelerle; RİZE MANDALİNASI | 2 öğrenciler, üreticiler, akademisyenler, teknik elemanlar ve tarım sektörüyle ilgilenen tüm okuyucular için öğretici nitelikte, yol gösterici bir ders ve başvuru kaynağı oluşturulması hedeflenmiştir.
EDİTÖR PROF. DR. YAZICI’DAN ÖNSÖZ
Rize Mandalinası kitabının editörü Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Keziban Yazıcı kitabın önsözüne “Bahçede oynarken koparılan ilk mandalina, çocukluğun en saf anısı, yaşlanmış ancak kesilmeye kıyılamayan o ağaç dede hatırası, sobanın üzerine konulan mandalina kabuğunun kokusu ise soğuk kış günlerinde içi ısıtan Karadeniz akşamlarının hatırasıdır. Yeşilin içinde, sislerin arasından süzülen o ışık; tüm bu anıları bir araya getiren Rize mandalinasıdır” cümleleriyle başladı. Prof. Dr. Yazıcı “Rize mandalinası, tarımın yalnızca üretimle sınırlı olmayan; iklim, toprak ve insan emeğinin birlikte şekillendirdiği bir uğraş ve aynı zamanda kültürel bir miras olduğunun en özgün örneklerinden birini oluşturmaktadır. Karadeniz’in nemli subtropik iklim koşullarında, çoğunlukla çay bahçeleri içerisinde yetiştirilen Rize mandalinası, yalnızca bir meyve olmanın ötesinde; bölgenin tarımsal hafızasını, tarihsel birikimini ve zorlu yaşam koşullarını yansıtan önemli bir kültürel değer niteliği taşımaktadır. Bu kitap, Rize mandalinasının tarihsel gelişimi, ekolojik uyumu, morfolojik ve biyolojik özellikleri, fidan üretimi ve yetiştiricilik teknikleri ile beslenme, hastalık–zararlı ilişkileri, sağlık üzerine etkileri ve güncel yapısal sorunlarını kapsayan geniş bir çerçevede hazırlanmıştır. Dokuz bölümden oluşan eserde, Rize mandalinası yalnızca teknik bir üretim konusu olarak ele alınmakla kalmayıp; sosyo-ekonomik, çevresel ve sürdürülebilirlik boyutlarıyla bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir.” İfadelerini kullandı.
E-Kitap Linki:
https://iksadyayinevi.com/wp-content/uploads/2025/12/RIZE-MANDALINASI.pdf