Macaristan'da Ekvador'dan gelen muzların arasına gizlenmiş yarım ton uyuşturucu ele geçirildi. Macaristan polisi, düzenlediği basın toplantısında, sonbaharda düzenlenen uluslararası bir operasyon kapsamında Güney Amerika'dan gelen ve Almanya üzerinden Macaristan'a gönderilen 522 kilogram kokainin ele geçirildiğini belirtti.

Narkotik Suçlarla Mücadele Dairesi Başkanı Mate Csupor, operasyonda ele geçirilen uyuşturucunun ülke tarihinde şimdiye kadar ele geçirilen en büyük miktar olduğunu duyurdu. Csuper, ele geçirilen uyuşturucunun karaborsa değerinin 42,3 milyon euro olduğunu ifade etti. Csupor, Fransız gümrük makamlarının 2025 yılı kasım ayında Macar yetkilileri, Macaristan'a gönderilmekte olan bir konteyner sevkiyatına gizlenmiş uyuşturucu bulunduğu konusunda bilgilendirdiğini açıkladı.

Macar yetkili, 'Konteynerler, 17 Kasım'da Bremen Limanı'na ulaştı. Bunlardan 6'sı trenle Macaristan'a gönderilirken, 14'ü kamyonlarla Romanya'ya taşındı' dedi.

Bunun üzerine Macaristan polisinin Almanya, Çekya ve Slovakya polisleri ile birlikte ortak operasyon başlattığını söyleyen Csupor, 'Daha önce yapılan röntgen taramalarında şüpheli bir bulguya rastlanmasa da, Budapeşte'de 7 bin kutu muzun incelenmesinin ardından plastik folyoya sarılmış 438 paket kokain bulundu' dedi.

Soruşturmanın bunun ardından da devam ettiğini ve polisin ilkbaharda başka bir sevkiyatı daha ortaya çıkardığını belirten Csupor, 'Romanya'nın Arad kentinden geri gönderilen bir konteynerde değeri yaklaşık 5,6 milyon euro olan ilave 72 kilogram kokain daha bulundu' dedi.

Csupor, sorumluların tespit edilmesi amacıyla uluslararası soruşturmanın sürdüğünü ancak kaçakçılığın ardında Güney Amerikalı suç örgütlerinin bulunması nedeniyle sürecin son derece karmaşık olduğunu söyledi. Son yıllarda konteyner yoluyla kokain kaçakçılığının iki katına çıktığına dikkat çeken Csupor, Ekvador ile Kolombiya'dan gelen sevkiyatların giderek daha sık bir şekilde Güney ve Orta Avrupa'ya ulaştığını kaydetti.

Uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadelede yapay zeka desteği

Basın toplantısında Macar polis yetkilileri ayrıca, uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadelede önemli teknik iyileştirmeler meydana geldiğini ve şüpheli sevkiyatların tespitinde yapay zeka kullandıklarını da açıkladı. Yetkililer ayrıca, Avrupa'ya uyuşturucunun büyük kısmının deniz yoluyla ulaştığı ve limanlar üzerinden kıtaya taşındığını ifade etti. Basın toplantısında, Alman limanlarına her yıl milyonlarca konteyner geliyor olması nedeniyle tespit edilmesi son derece zor olan yasa dışı sevkiyatların, risk profillerine dayalı hedefli analizler yoluyla tespit edilmeye çalışıldığı belirtildi.

Macaristan'da 12 Nisan'da yapılan parlamento seçimlerini kazanan Tisza Partisi lideri Peter Magyar, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından hakkında yakalama emri bulunan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ülkeye gelmesi halinde tutuklanması gerektiğini açıkladı. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Avrupa'daki güçlü müttefiki Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarına son veren Magyar, Başbakan Orban'ın ülkeyi UCM'den çekme yönündeki adımını tersine çevireceğini yeniden teyit etti. Magyar, ülkesinin UCM'den çekilme sürecini 2 Haziran tarihine kadar durduracağını söyledi. Macaristan'ın Orban liderliğinde başlattığı UCM'den çekilme sürecini bir yıllık müddet tamamlanmadan durdurmayı hedeflediğini açıklayan Magyar, gazetecilerin bu kararın sonbaharda Macaristan'ı ziyaret etmeyi planlayan İsrail Başbakanı Netanyahu için ne anlama geleceği sorusuyla karşılaştı. Magyar basın mensuplarının sorusuna, 'Bunu İsrail Başbakanına açıkça ifade ettim. Tisza hükümeti, bu süreci durdurmak ve Macaristan'ın UCM üyesi olarak kalmasını sağlamak konusunda kararlıdır. Eğer bir ülke UCM üyesi ise ve UCM tarafından aranan bir kişi topraklarınıza girerse, o kişinin gözaltına alınması gerekir' ifadelerini kullandı.

Orban UCM kararını uygulamamış, Netanyahu'yu Budapeşte'de ağırlamıştı

BM'nin soykırım ve savaş suçlarını yargılayan mahkemesi UCM, Gazze'de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında 2024 yılı Kasım ayında Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Diğer yandan Macaristan Başbakanı Orban, uluslararası izolasyona maruz kalan Netanyahu'yu başkent Budapeşte'ye davet etmiş ve ziyaret öncesinde ülkesinin UCM'den çekileceğini duyurmuştu. Macaristan hükümeti, Netanyahu'nun 2025 yılı Nisan ayında halen mahkemenin üyesi olmasına rağmen Budapeşte'deki ziyareti sırasında İsrailli lideri tutuklamayı reddetmiş ve Orban, Netanyahu'ya dokunulmazlık güvencesi vermişti.

Macaristan'ın Seçilmiş Başbakanı Magyar, seçim zaferinin ardından ülkesinin bundan böyle AB'nin radikal İsrailli yerleşimciler aleyhindeki yaptırım kararlarını da veto etmeyebileceğini duyurmuştu.

Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Macaristan'da halk, parlamento seçimlerinde oy verme işlemenin sona ermesinin ardından oy sayım işlemi devam ediyor. Macaristan Ulusal Seçim Ofisi tarafından oyların yaklaşık yüzde 85'inin sayılmasıyla birlikte yayınlanan sonuçlara göre, Peter Magyar liderliğindeki muhalefet partisi Tisza seçimin galibi oldu. Tisza'nın 199 sandalyeli Macaristan Ulusal Meclisi'nde 138 milletvekili çıkarması bekleniyor. Seçime katılım oranı Avrupa'da eşine az rastlanır seviyelerde yaklaşık yüzde 78 olarak gerçekleşti.

Orban'ın 16 yıllık iktidarı sona erdi

İlk sonuçların gelmesinin ardından Başbakan Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarı sona erdi. Orban seçim yenilgisini kabul ederek, muhalefet partisi Tisza lideri Peter Magyar'ı tebrik etti. Orban, sonuçların netleşmesiyle birlikte yaptığı açıklamada halka muhalefetten hizmet etmeye devam edeceklerini belirterek, 'Bunlar nihai sonuçlar değil ama seçimin sonucu anlaşılır ve açık. Bizim için acı verici ancak tartışmasız. Önümüzdeki günler, yaraları sarmakla ilgili olacak. Herkese sağlık ve bugünden daha iyi akşamlar diliyorum. Tanrı hepimizi korusun. Yaşasın Macarlar' ifadelerini kullandı.

Bu seçim sonucunun ülke için ne anlama geldiğini henüz bilmediklerini ve bunun zamanla ortaya çıkacağını söyleyen Orban, 'Ülkemize muhalefette hizmet edeceğiz. Önümüzdeki görev açık. Artık yönetme yükü omuzlarımızda değil ve şimdiki görevimiz, toplumumuzu güçlendirmek' dedi

'Macarlar, hiçbir zaman bu kadar yüksek sayıda oy kullanmadı'

Magyar ise sosyal medya üzerinden paylaştığı açıklamada, Başbakan Orban'ın kendisini telefonla arayarak seçim zaferinden ötürü tebrik ettiğini duyurdu. Seçimlerin 1990'dan bu yana en yüksek katılımla gerçekleştirildiğine dikkat çeken Magyar, 'Macarlar, hiçbir zaman bu kadar yüksek sayıda oy kullanmadı. Macarların çoğu, bugünkü seçimlerin ne kadar önemli olduğunu fark etti' ifadelerini kullandı.

Magyar, Avrupa'dan tebrik telefonları aldı

Magyar, ayrıca Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Halk Partisi Başkanı Manfred Weber, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin de kendisini telefonla arayarak tebrik ettiklerini açıkladı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Macaristan'da seçimi AB yanlısı Tisza'nın kazandığının netleşmesinin ardından sosyal medyada yayınladığı açıklamada, 'Macaristan, Avrupa'yı seçti' ifadelerini kullandı. Von der Leyen, 'Avrupa da her zaman Macaristan'ı seçmiştir. Birlikte daha güçlüyüz. Bir ülke, Avrupa rotasına geri dönüyor. Birliğimiz güçleniyor' dedi.

'Macar halkı kararını verdi'

Almanya Başbakanı Merz ise, 'Macar halkı kararını verdi. Sevgili Peter Magyar, seçim başarınızdan ötürü en kalpten tebriklerimi sunuyorum. Sizinle çalışmak için sabırsızlanıyorum. Güçlü, güvenli ve her şeyin ötesinde birlik içinde bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim' diye yazdı.

'Bugün Avrupa ve Avrupa değerleri kazandı'

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 'Bugün Avrupa ve Avrupa değerleri kazandı. Tarihi seçimler nedeniyle tüm Macar vatandaşlarına tebrikler. Tüm Avrupalılar adına daha iyi bir gelecek için Peter Magyar ile birlikte çalışmayı iple çekiyorum' ifadelerini kullandı.

Macaristan'ı Avrupa'nın ana akım siyasetine yaklaşması bekleniyor

Macaristan Başbakanı Orban'ın Fidesz partisinden eski bir çalışma arkadaşı olan ve 2024'te muhalefet partisi Tisza'ya katıldıktan sonra büyük bir çıkış yakalayan Magyar'ın Macaristan'ı Avrupa'nın ana akım siyasetine yakınlaştırması bekleniyor. Ülkenin 45 yaşındaki müstakbel başbakanı Magyar'ın kazanması, Orban'ın dört dönemdir iktidarda olduğu Macaristan için bir dönemin sonu olacak.

Orban, Putin'in yakın müttefiki olarak görülüyordu

Tisza lideri Magyar'ın AB ile ilişkileri yeniden kurması, dondurulmuş AB fonlarının serbest bırakılmasını sağlaması, Rusya ile ilişikileri sınırlandırması ve AB'nin Ukrayna'ya yönelik yardım kredisine engel olan Macar vetosunu kaldırması bekleniyor.

Görev süresi boyunca AB'nin en uzlaşmaz liderlerinden biri olarak öne çıkan Orban, AB tarafından Avrupa'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in en yakın müttefiklerinden biri olarak görülüyordu.

Trump açık destek vermişti

Orban'ın kaybetmesi, seçimler öncesinde Macaristan Başbakanı Viktor Orban'a açık destek veren, Başkan Yardımcısı James David Vance'i Budapeşte'ye gönderen ve Amerika'nın ekonomik gücünü Orban için kullanma sözü veren ABD Başkanı Donald Trump adına da siyasi bir yenilgi oldu.

Sonuçlarla birlikte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da, hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından çıkarılan tutuklama emri bulunmasına rağmen kendisini Budapeşte'de ağırlayacak kadar ileri giden Avrupalı bir müttefikini kaybetmiş oldu.

Macaristan'da halk, sonuçlarının ülkenin ötesinde geniş bir coğrafyada önemli etkileri olması beklenen parlamento seçimleri için sandık başında. Ülkede oy kullanma işlemi yerel saatle sabah 6.00 itibarıyla başladı ve 19.00'da sona ermesi bekleniyor. İlk sonuçlar akşam saatlerinde belli olmaya başlayacak.

Yaklaşık 8,1 milyon vatandaşın oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde, 199 üyeli Macaristan Ulusal Meclisinin yeni üyeleri belirlenecek. Avrupa'nın siyasi geleceği için kritik seçimlerde vatandaşlar, ülke genelindeki 10 bin 47 oy kullanma noktasında demokratik tercihlerini ortaya koyacak.

Birçok anket, Orban'ın rakibini önde gösteriyor

16 yıldır yüzde 45 ila 54 bandında oy oranıyla iktidarda kalan Orban liderliğindeki Fidesz partisi, bu yılki seçimlerde birçok bağımsız anketin önde gösterdiği Peter Magyar liderliğindeki Tisza ile zorlu bir rakiple karşılaşacak.

Seçimler öncesinde farklı kurumlar tarafından gerçekleştirilen birçok anket, 2010'dan beri kesintisiz iktidarda olan Orban liderliğindeki Fidesz'in oy oranını yüzde 29 ila 34 bandında, muhalif lider Peter Magyar liderliğindeki Tisza'nın oy oranı yüzde 36 ila 46 arasında gösterdi.

Diğer yandan, Orban liderliğindeki Fidesz'in önde olduğunu gösteren anketler de yayınlandı. Hükümete yakın anket şirketlerinin kamuoyu yoklamaları, Fidezs'in en yakın rakibi Tisza'dan 5 ila 6 puan önde olduğunu gösterdi. Dün katıldığı bir televizyon programında ABD merkezli araştırma şirketi 'McLaughlin & Associates' tarafından yapılan ve Fidezs'in önde olduğunu gösteren bir ankete değinen Başbakan Orban, bu sonuçlarının partisinin kendi iç ölçümleriyle de büyük ölçüde uyumlu olduğunu söyledi.

Seçimlerin sonuçlarında, oy kullananların yaklaşık dörtte birini oluşturan kararsız seçmenlerin oylarının belirleyici olması bekleniyor.

Orban'ın güçlü olduğu kırsal kesimin seçimlere etkisi fazla

Macaristan'daki seçimlerin sonuçlarını etkileyen en önemli faktörlerden biri de ülkedeki seçim sistemi olacak. Macaristan Ulusal Meclisi'ndeki 199 sandalyenin 106'sı seçim bölgelerinden, 93'ü ise parti listelerinden geldiği için ülke coğrafyasının politik dağılımı, seçimler üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak. Bu nedenle Orban'ın güçlü olduğu kırsal kesimde kullanılan oylar, Orban liderliğindeki Fidezs sayıca rakiplerinden daha az oy alsa dahi, mecliste daha fazla sandalyeye sahip olması ile sonuçlanabilecek.

Orban, ekonomide güven ve savaştan uzak kalmayı vaat ediyor

Ukrayna konusunda Avrupa Birliği'nin (AB) politikalarıyla zıt düşmesiyle bilinen Macar lider Orban, Brüksel yönetiminin Ukrayna'daki savaşa giderek daha fazla müdahil olduğunu ve kıtayı savaşa sürüklediğini savunuyor. Macaristan'ın Ukrayna'daki savaşın bir parçası olmayacağını ve Macar vergi mükelleflerinin parasını Ukrayna'ya göndermeyeceğini söyleyen Orban, seçim kampanyası süresince seçimlerin savaş ve barış arasında bir tercih olduğu iddiasını işledi.

Dün Budapeşte'de seçim kampanyasını tamamladığı son mitinginde Macaristan'ın karşı karşıya olduğu dış tehditlere dikkat çeken Orban, ülkenin ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu ifade ederek, 'Kendimizi savunmak için dünyadaki büyük güç odaklarına hayır dememiz gerekiyor. Bu da bilgi, deneyim ve tecrübe gerektirir' dedi.

Orban, 'Şimdi risk alma, değişme, yenilenme ve maceraya atılma zamanı değil. Şimdi elimizde olanı koruma ve güvence altına alma zamanı' ifadelerini kullandı.

Magyar: 'Macaristan'ın yeri Avrupa'dır'

Muhalif lider Magyar ise AB ile daha iyi ilişkiler ve ekonomik düzelme sözü veriyor. Seçim kampanyasını enflasyon, yaşam maliyetleri, kötüleşen sağlık sistemi ve ulaşım gibi konular üzerine kuran muhalif lider Magyar, ülkenin ikinci büyük kenti Debrecen'de gerçekleştirdiği son mitingde, halkın günlük hayatını etkileyen konulara değindi.

Debrecen'de seçmenlerin 'Avrupa, Avrupa' sloganları attığı mitingde Magyar, 'Macaristan'ın yeri Avrupa'dır' mesajı verdi.

Orban hükümetini yolsuzlukla ve dar bir siyasi elit grubunu zenginleştirmekle suçlayan Magyar, seçim kampanyası boyunca Orban'ın AB'den uzaklaşma ve Moskova ile yakınlaşma politikasını tersine çevirme söz verdi.

Muhalefet lideri Magyar

Eski bir Fidesz üyesi olan Magyar, 2024'te Cumhurbaşkanı Katalin Novak'ın istifasıyla sonuçlanan skandal nedeniyle partiden ayrılmış ve kısa adı Tisza olan 'Saygı ve Özgürlük' partisinin başına geçmişti.

Kısa sürede hızlı bir yükseliş elde eden Magyar, Batı yanlısı ve Avrupa ile entegrasyonu destekleyen duruşunun yanı sıra geleneksel değerlere de vurgu yapan muhafazakar-liberal bir çizgi benimsiyor. Bu çerçevede Magyar liderliğindeki Tisza, Ukrayna'ya yönelik politikanın değişmesi gerektiğini savunurken, Ukrayna'nın AB üyeliğine sıcak yaklaşmıyor. Parti aynı zamanda, Orban'ın Brüksel'e rağmen uyguladığı sıkı göç politikalarına da destek veriyor.

Seçimler Washington ve Brüksel'de yakından takip ediliyor

AB'nin Ukrayna ve Rusya konusundaki kararlarını felç eden isim olarak öne çıkan Macar lider Orban'ın 16 yıllık iktidarının test edileceği parlamento seçimleri, Brüksel başta olmak üzere birçok merkezden yakından takip ediliyor. Macaristan'da AB ile entegrasyonu savunan Peter Magyar'ın seçimi kazanması, Brüksel'in Ukrayna'ya tahsis edilmesi kararlaştırılan 90 milyar euro'luk kredinin tedariki ve Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketinin kabulü gibi adımların önündeki engelin kalkması anlamına gelecek.

Macaristan'daki parlamento seçimleri, seçim öncesinde ABD Başkan Yardımcısı James David Vance'i Orban'a destek için Budapeşte'ye gönderen ABD Başkanı Donald Trump tarafından da yakından izlenecek. Çeşitli kaynaklara göre, Trump'ın Ukrayna'ya yönelik politikalarına güçlü bir destek sağlayan ve Trump'ın 'Önce Amerika' sloganıyla şekillenen siyasi çizgisinin en önemli destekçilerinden olan Orban'ın seçimi kaybetmesi durumunda Washington'a ulaşabilecek siyasi şok dalgalarının meydana gelebileceği bekleniyor.

İsrail'de de yakından takip edilen seçimler, Orban'ın Gazze'de işlenen savaş suçları nedeniyle hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Macaristan'da ağırlayacak düzeydeki İsrail yanlısı siyasetinin de değişmesi ihtimalini doğuracak. Brüksel ile dış politikada daha uyumlu bir siyaset, AB'nin Batı Şeria'daki radikal İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım kararlarını engelleyen tek ülke olan Macaristan'ın bu tutumunun da değişebileceği değerlendiriliyor.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Macaristan'a gerçekleştirdiği iki günlük ziyaret çerçevesinde ülkenin en büyük özel eğitim kurumu Mathias Corvinus Koleji'nde düzenlenen bir panelde konuştu. Panelde Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'in Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ı 'Avrupa Birliği yardımlarını engellemeye devam ederse, adresini orduya vereceği' ifadeleriyle üstü kapalı bir şekilde tehdit etmesine ilişkin bir soru alan Vance, 'Bunun doğru olduğuna neredeyse inanamadım ama doğruymuş. Bu büsbütün skandal. Müttefik bir ülkenin başbakanını tehdit eden yabancı bir hükümet ya da devlet başkanı asla olmamalı. Bu saçmalık. Kabul edilemez' dedi.

Macaristan'da pazar günü yapılacak parlamento seçimleri öncesinde Macar lider Orban'a destek için gerçekleştirdiği ziyaret çerçevesinde katıldığı programda Başkan Yardımcısı Viktor Vance, 'Seçimlerinize yabancı müdahale hakkında da çok konuşuluyor. 2016'da gördünüz. ABD medyasının büyük bir kısmı, Rus hükümetinin 500 bin dolarlık Facebook reklamı satın almasını, büyük bir skandal diye sundu. Açıkçası, Rusya'nın seçimlerimize karışmasını istemem. Tıpkı sizin başka bir ülkenin seçimlerine karışmanızı istemeyeceğim gibi' diye konuştu.

Avrupa Birliği'nin (AB) göçmenlik politikaları nedeniyle Macaristan'ı milyarlarca dolar kesinti ile tehdit etmesinin de dış müdahale olduğunu söyleyen Vance, 'Başka hükümetlerin ülkenizi tehdit etmesi, baskı yapması ve size nasıl oy vermeniz gerektiğini ekonomik güç kullanarak söylemeye çalışması, yabancı müdahaledir. Macar halkı açısından, Viktor Orban'ı sevseniz de sevmeseniz de, şu ya da bu politikaya katılsanız da katılmasanız da bu özünde egemenliğinize yönelik bir saldırıdır. Sırf egemen bir ülke olduğunuz için böyle tehditlere karşı oy vermelisiniz' ifadelerini kullandı.

'Rusya-Ukrayna savaşının çözülmesi en kolay savaş olacağını düşünmüştük ama en zor olanı oldu'

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomasi çabalarına da değinen ABD Başkan Yardımcısı, 'Bazı yönlerden bunun çözülmesi en kolay savaş olacağını düşünmüştük ama en zor olanı oldu. 14 aydır bunun üzerinde çalışıyoruz ve çalışmaya devam edeceğiz. Önemli ilerleme kaydettik. Başlangıçta ne Rusları ne de Ukraynalıları çatışmanın çözülmesi için istediklerini kağıda dökmeye dahi ikna edemiyorduk. Artık buna sahibiz. Ukraynalılardan ve Ruslardan kağıtlar aldık. Pozisyonlarını ortaya koymalarını sağladık. Ve zaman içinde bu pozisyonlar birbirine giderek daha çok yaklaştı. Açıkçası henüz tamamen uyumlu değiller çünkü öyle olsaydı çatışma bitmiş olurdu' şeklinde konuştu.

Vance, 'Oldukça iyimserim. Çünkü temel olarak savaş artık mantıklı olmaktan çıktı. Hem Ruslara hem de Ukraynalılara söyleyeceğim şey şu: Artık belli bir yöne ya da diğer yöne birkaç kilometre toprak için pazarlık ediyoruz. Bunun için yüz binlerce Rus ve Ukraynalı gencin daha ölmesine değer mi? Bunun için aylarca hatta yıllarca sürecek daha yüksek enerji fiyatlarına ve ekonomik yıkıma değer mi? Bizce cevap açıkça hayır' dedi.

'Avrupa'yı eleştirmemizin nedeni, Avrupa'nın gelişmesini istememiz'

Panelde Avrupa hakkında ne düşündüğüne ilişkin bir soru alan Vance, 'Avrupa'yı kesinlikle seviyoruz. Avrupa önemli bir ticaret ortağı ve daha da önemlisi ABD'nin kültürel açıdan kuzenidir. ABD'yi kuran fikirler ilk olarak Avrupa kıtasında doğdu. Bunun son derece farkındayız' diye konuştu.

Diğer yandan, Avrupa'daki siyasi liderlikle anlaşmazlıklar olduğunu söyleyen ABD Başkan Yardımcısı Vance, 'Avrupalılar Rusya'nın en büyük ulusal tehdit olduğunu söylerken neden kendilerini güvenilmez enerji kaynaklarına tamamen bağımlı hale getirdiler? Eğer Rusya'nın, yani bir enerji süper gücünün büyük bir tehdit olduğunu düşünüyorsanız, kendinizi ekonomi ve enerji bakımından güçlü kılmak için her şeyi yapmanız gerekir. Başkan Trump'ın ABD'de yaptığı gibi. Avrupalı dostlarımız bunun tam tersini yaptı. İngiltere'deki elektrik maliyetlerine bakarsanız, İngiliz aileleri elektriğe ABD'de vatandaşların ödediğinin dört, beş, altı katını ödüyor' ifadelerini kullandı.

Avrupalı liderlerin enerjiyi çok pahalı hale getirdiğini ve kıtayı daha az güvenli, daha az özgür ve daha az müreffeh hale getirdiklerini söyleyen Vance, 'Avrupa'yı eleştirmemizin nedeni, Avrupa'nın gelişmesini istememiz. Çok sayıda hata yaptıklarını düşünmemizdir' dedi.

'Eğer İranlılar bizimle iyi niyetle çalışmaya istekli ise bence bir anlaşmaya varabiliriz'

İran ile ateşkes konusunda bir soruya Vance, 'İyi gelişmeler olduğunu düşünüyorum. Başkanın yapmayı hedeflediği şey, İran ordusunu ezmekti. Konvansiyonel savaş yürütme kapasitelerini ezmekti. Bu askeri hedef, Başkanın dün söylediği gibi gerçekleştirildi. Bunun üzerine Başkanın yaptığı şey, aslında İranlılara bir ültimatom vermek oldu. 'Boğazları açın, dünya ekonomisini rehin almaya çalışmayı bırakın ve biz de ateşkes ilan edelim' dedi. Dün gece vardığımız anlaşma tam olarak buydu. İranlılar boğazları açmayı kabul etti. ABD de saldırıları durdurmayı kabul etti. Yalnızca ABD değil, müttefiklerimiz de saldırıları durdurmayı kabul etti. Şu anda sahip olduğumuz 8 ila 12 saatlik kırılgan ateşkesin temeli bu' şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Trump'ın İranlıların savaştan çok müzakere etmekte iyi olduklarını söylediğini ifade eden Vance, İran tarafında ABD'nin askeri başarıları ve anlaşmanın niteliği konusunda yalan söyleyenler olduğunu savundu. Vance, 'Bu yüzden buna kırılgan ateşkes diyorum. Açıkça masaya gelip bizimle çalışmak ve iyi bir anlaşma sağlamak isteyen insanlar var. Ve bir de bu kırılgan ateşkes hakkında bile yalan söyleyen insanlar var. Bu da onların sistemi hakkında ilginç bir şey' ifadelerini kullandı.

'İranlılar bizimle iyi niyetle çalışmaya istekli ise bence bir anlaşmaya varabiliriz'

ABD Başkan Yardımcısı Vance, açıklamalarını şöyle tamamladı: 'Eğer İranlılar bizimle iyi niyetle çalışmaya istekli ise bence bir anlaşmaya varabiliriz. Eğer yalan söyleyecek, hile yapacaklarsa, hatta bu kırılgan ateşkesin işlemesini engellemeye çalışacaklarsa, o zaman memnun olmayacaklar. Çünkü Başkanın göstereceği daha çok şey var. Hala açık askeri, diplomatik ve belki de en önemlisi olağanüstü ekonomik baskı gücümüz var. Başkan bize bu araçları kullanmamamızı ve müzakere masasına gitmemizi söyledi. Ama eğer İranlılar iyi müzakere etmezse, ABD Başkanının şaka kaldıran biri olmadığını görecekler. Kendisi sabırsız. İlerleme konusunda sabırsız.'

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Macaristan Başbakanı Viktor Orban ile Budapeşte'de ortak basın toplantısı düzenledi. Vance, Macar lider Orban'ı 'ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın bir dostu ve güçlü bir destekçisi' olarak nitelendirdiği konuşmasında iki liderin birlikte olağanüstü işler başardıklarını belirtti.

12 Nisan'da Macaristan'da yapılacak parlamento seçimlerini işaret eden Vance, 'Yaklaşan seçim sürecinde Başbakan Orban'a elimden geldiğince yardımcı olmak istiyorum. Macaristan'ın bir sonraki başbakanını belirleyecek seçim, 1 hafta içinde gerçekleşecek. Elbette Macar halkının, ABD Başkan Yardımcısı'nın bu konuda söyleyeceklerini dinlemesini beklemiyorum. Buraya gelişimin başlıca nedeni bu değil. Ama Brüksel'e bir mesaj vermek istiyorum. Brüksel'deki liderler Macar halkını baskı altında tutmak için ellerinden geleni yapıyorlar, çünkü Macar halkı adına ayağa kalkan lidere sahip olmasını istemiyorlar' ifadelerini kullandı.

Orban ve Trump'ı 'Batı medeniyetinin savunucuları' olarak tanımladı

Macaristan'ın enerji güvenliği ve bağımsızlığı konusunda örnek politikalar izlediğini savunan Başkan Yardımcısı Vance, 'Avrupa'daki bazı liderlerin enerji krizinden söz etmelerini izlemek ilginç. Çünkü açıkçası, Orban'ın politikalarını izlemeleri gerekirdi. Böyle yapsalardı enerji krizi çok daha hafif olurdu' dedi. ABD ve Macaristan'ın ekonomik iş birliğinin yanı sıra ahlaki değerlerin korunması açısından iş birliği içinde olduğunu söyleyen Vance, 'Bu, Orban ve Trump'ın liderliği altında Batı medeniyetinin savunulmasıdır. Çocukların okula gittiklerinde beyinlerinin yıkanması değil, eğitim almaları gerektiği fikrinin müdafaasıdır. Avrupalı ve ABD'li ailelerin seyahat edebilmelerinin, evlerini ısıtabilmelerinin savunmasıdır. Bir Hristiyanlık medeniyetine ve Hristiyan değerlerine dayandığımız fikrinin savunmasıdır' dedi.

'Brüksel'deki bürokratlar, Macar ekonomisini yok etmeye çalıştı'

Orban'ın Macaristan'da seçimlere dış müdahale söz konusu olduğunu iddiasını destekleyen Vance, 'Bu ülkede seçim kampanyası sırasında yaşananlar, gördüğüm ve okuduğum en kötü dış müdahale örneklerinden biridir. Brüksel'deki bürokratlar, Macar ekonomisini yok etmeye çalıştı. Macaristan'ın enerji bağımsızlığına darbe indirmeye çalıştılar. Macar tüketiciler için maliyetleri artırmaya çalıştılar. Bütün bunları da sadece bu adamdan (Viktor Orban) nefret ettikleri için yaptılar' şeklinde konuştu.

Ukrayna'daki savaşın sona ermesi için çalışmaya devam edeceklerini söyledi

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşa ilişkin bir soruya verdiği cevabında savaşın durdurulması gerektiğini vurgulayan Vance, 'ABD Başkanı'nın bu konuya bu kadar bağlı olmasının nedeni, bunun bizi Macaristan ya da başka bir Avrupa halkını etkilediği kadar bizi de etkilemesi değildir. Aslında biz Ukrayna ve Rusya'da olanlar konusunda dünyanın pek çok ülkesine nazaran çok daha izoleyiz. Başkan, bunun kötü olduğunu bildiği için bu konuda çok çalışmamızı istedi. Bu süreç üzerinde çalışmaya devam edeceğiz. Başkanın da söylediği gibi bu, kendisinin çözmeye çalıştığı en zor savaş oldu. Ama çalışmaya devam edeceğiz' ifadelerine yer verdi.

'Avrupa'nın Rus enerjisinden vazgeçmesi büyük hata'

Ukrayna'daki savaşa ilişkin olarak Vance, 'Bu savaşın hızlıca bitmesi herkesin çıkarına. Bu savaşın temelleri çok önceden atıldı. Avrupa, enerji politikasında büyük hata yaptı. Doğu'dan gelen enerjiye sırt çevirdi. Bu büyük bir hataydı ve halen de öyle. Trump'a 'Rusya yanlısı' diyenler aslında Avrupa'yı enerji açısından zayıf hale getirenlerdir' dedi. Vance, 'Avrupa'nın yanlış politikaları, Ukrayna'yı zayıflatıp Rusya'yı güçlendirdi. Biz ölümlerin durmasını ve ticarete geri dönülmesini istiyoruz. Çözüm, müzakere ve diplomasi' şeklinde konuştu.

'İran'da askeri hedeflere büyük ölçüde ulaşıldı'

Basın mensuplarının İran konusundaki son gelişmelere ilişkin bir soruya yönelik Vance, ABD'nin İran'da askeri hedeflerine büyük ölçüde ulaşıldığını ve savaşın 'çok yakında sona ereceğini' ifade etti. Vance, 'Halen yapmak istediğimiz bazı şeyler var. Örneğin İran'ın silah üretme kapasitesi konusunda askeri olarak biraz daha çalışma yapmak istiyoruz. Ancak ABD'nin askeri hedefleri tamamlandı. Bu da şu anlama geliyor: Başkanın söylediği gibi bu savaş, çok yakında sona erecek' dedi.

'Umarım iyi bir çözüme ulaşılır'

İranlıların normal bir ülke olarak dünya sisteminin bir parçası haline geleceğini ya da aksi takdirde ekonomik durumun çok ama çok kötü olmaya devam edeceğini söyleyen Vance, 'Umarım akıllıca davranırlar. Başkan, ABD saatiyle şu andan yaklaşık 12 saat sonrası için bir süre belirledi. Göreceğiz, ama o zamana kadar birçok müzakere olacak. Umarım iyi bir çözüme ulaşılır' ifadelerini kullandı.

Vance, 'Askeri çatışmalara ilişkin yaklaşımım her zaman, Tanrı'nın yanımızda olması için dua etmek olmuştur. Kişisel görüşüm, bizim bunu doğru nedenlerle yapıyor olduğumuz. Biz bunu, terör eylemlerine imza atmış bir rejimin dünyanın en tehlikeli silahına sahip olmasını istemediğimiz için yapıyoruz' dedi.

'Top, İranlıların sahasında'

ABD Başkan Yardımcısı Vance, Hürmüz Boğazı'na ilişkin, İran'ın askeri olarak yenilgiye uğradığı için dünya üzerinde mümkün olabildiğince fazla ekonomik acı oluşturmaya çalıştığını söyledi. Vance, 'İranlılar belli ölçüde acı vermek istiyorsa, ABD'nin onlara çok ama çok daha fazla acı verme kapasitesi vardır. Ancak Başkan bunu yapmak istemiyor. Ben de istemiyorum. Bu yüzden agresif bir şekilde müzakere ediyoruz. Ama nihayetinde top, İranlıların sahasında' şeklinde konuştu.

'İran'ın olumlu ya da olumsuz yanıt vereceğinden eminiz'

İran'ın ABD Doğu Saati ile 20.00'den önce bir anlaşmaya varılıp varılmamasına ilişkin yanıt vermesini beklediklerini ifade eden Başkan Yardımcısı Vance, 'İran hiçbir zaman müzakerelerde pek hızlı olan bir taraf olmadı ve hala da öyleler. Saat (Doğu Saati ile) 20.00'den önce İran'ın olumlu ya da olumsuz yanıt vereceğinden eminiz' dedi. Vance, 'Umarım doğru yanıtı verirler, çünkü biz gerçekten petrol ve gazın serbest bir şekilde aktığı bir dünya istiyoruz. İnsanların evlerini ısıtma ve soğutma giderlerini karşılayabildiği bir dünya. İnsanların işe gidip gelmeyi karşılayabildiği bir dünya. İran, ekonomik terör eylemlerine girişirse bu olmayacak' ifadelerini kullandı.

Orban: 'Avrupa, tüm zamanların en kötü enerji krizine sürükleniyor'

Basın toplantısında sözlerine bir ABD başkan yardımcısının 35 yıl aradan sonra ilk defa Macaristan'ı ziyaret ettiğine işaret ederek başlayan Orban, ABD Başkanı Donald Trump'ın seçilmesiyle birlikte ABD ve Macaristan arasındaki ilişkilerin yeni bir döneme girdiğini söyledi. ABD'nin müttefiki olduklarını söylemekten mutluluk duyduklarını da ifade eden Orban, ABD ile Macaristan arasındaki enerji iş birliğinin de büyük öneme sahip olduğunu vurguladı. Vance ile görüşmede bu konuyu da ele aldıklarını ifade eden Orban, 'Avrupa, tüm zamanların en kötü enerji krizine sürükleniyor. Büyük fiyat artışları görüyoruz ve zamanında tedbir almazsak, enerji, petrol ve gaz kıtlığı ile karşı karşıya kalacağız' dedi.

Brüksel'i Ukrayna'da barışı engellemekle suçladı

Görüşmede ABD'nin barış çabalarını da ele aldıklarını söyleyen Orban, '4 yıldır savaşın gölgesinde yaşıyoruz. Başkan Trump, 2022'de başkan olsaydı bu savaş başlamazdı diye düşünüyoruz. Ayrıca Avrupa, özellikle de Brüksel barış çabalarına engel olmasaydı Ukrayna'da barış çoktan sağlanmış olurdu' şeklinde konuştu.

Vance ile Macaristan'da 12 Nisan'da yapılacak parlamento seçimlerine yönelik yabancı istihbarat müdahaleleri konusunda da görüştüklerini söyleyen Orban, 'Batı medeniyetinin büyük meselelerini tartıştık. Aramızda özellikle göç, cinsiyet ideolojisi, aile politikası ve küresel güvenlik alanlarında aramızda sürekli bir görüş alışverişi olduğunu saklamıyorum' dedi.

Görüşmede Rusya-Ukrayna savaşını ele alıp almadıklarına ilişkin bir soru alan Orban, 'Bu acı verici bir konu ve bu konuya değindik. Avrupa topraklarında iki Hristiyan ülke arasında yürütülen bir savaştan bahsediyoruz' diye konuştu. ABD Başkanı Trump'tan önce ABD'nin Ukrayna'da savaştan yana olduğunu söyleyen Orban, 'Mevcut tutum bizim için çok değerli. Çünkü bu tutum, genelde barış yanlısıdır' ifadesini kullandı.

'Barış görüşmeleri için Avrupa'da en uygun yer Budapeşte'

Savaşta Ukrayna ordusu tarafından 'sert yöntemlerle' cepheye gönderilen etnik Macar vatandaşlarının da öldüğünü ifade eden Orban, barış görüşmeleri için Avrupa'da en uygun yerin Budapeşte olmaya devam ettiğini belirtti. Orban, 'Eğer ABD ve Rusya, böyle bir barış zirvesine ihtiyaç duyarsa Budapeşte bu toplantıya ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyacaktır. Biz hazırız' dedi.

'Artık Rusya daha güçlü bir konumda'

Avrupa'nın şu ana kadar uyguladığı Ukrayna'yı destekleme stratejisinin başarısız olduğunu söyleyen Orban, 'Bu başından itibaren tuhaf bir fikirdi. Ukrayna'ya yardım ederek uzun bir savaş neticesinde Rusya'yı ekonomik olarak zayıflatmak ve sonunda Rusya'yı müzakereye zorlamak. Sınırsız enerji ve ham maddeye sahip bir ülkeye karşı, enerji ve ham maddesi olmayan ülkelerin savaş açması çok garipti. Bir süre yaptırımların işe yarayacağını düşündüler, ancak şimdi durum tersine döndü. Rusya'nın sahip olduğu şeyler daha kıymetli hale geldi. Artık Rusya daha güçlü bir konumda' ifadelerini kullandı.

'Macaristan'ın durumu zor'

Macaristan'da mevcut durumda en önemli gündemin seçim olduğunu, ancak seçimlerden sonra kendilerini yeni bir durumun beklediğini söyleyen Orban, 'Macaristan'ın durumu zor. Ukrayna, 2022 sonunda Rus gazını getiren hattı kapattı. Bunu TürkAkım ile telafi ettik. Ama şimdi seçimlerden hemen önce petrol hattını da kapattılar. Bu, Macar ekonomisinin can damarıydı. Bu yüzden rezervlerimizi kullanmak zorunda kaldık. Şu anda iki şey yapıyoruz. Birincisi, Ukrayna'yı bu hattı yeniden açmaya zorlamak ve ikincisi ekonomiyi ayakta tutmak. Planımız var ve adım adım uyguluyoruz. Seçimi kazandıktan sonra Ukrayna'nın başka seçeneği kalmayacak. Hattı yeniden açmak zorunda kalacaklar' ifadelerini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, iki günlük ziyaret kapsamında Macaristan'ın başkenti günü Budapeşte'ye geldi. Vance'i havalimanında Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto karşıladı. Vance 12 Nisan'daki parlamento seçimlerine hazırlanan Macaristan Başbakanı Viktor Orban ile görüşecek. İki isim daha sonra ortak basın toplantısı düzenleyecek. Vance'ın ayrıca bir futbol stadyumunda Orban ile birlikte seçim mitinginde konuşma yapması bekleniyor.

Trump yönetiminden Orban'a seçim desteği

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz ay Budapeşte'deki Macar Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) gönderdiği video mesajında, 2010'dan bu yana başbakanlık koltuğunu koruyan Orban'a 'tam ve şartsız destek' verdiğini ifade etmişti.

Macaristan'da 12 Nisan seçimleri, Orban'ın yaklaşık 40 yıllık siyasi kariyerindeki en zorlu sınavı olarak nitelendiriliyor.

İki lider arasındaki dostluk

Orban'ın Trump ile dostluğu, 2016'da ABD başkanlık seçimlerinde Trump'ı destekleyen ilk ve tek Avrupa Birliği (AB) lideri olmasıyla başladı. O dönemden beri gelişen dostluğun ardından Orban, 2024'teki seçimde Trump'ı yine güçlü bir şekilde destekledi. Orban, geçtiğimiz Ekim ayında Washington'a gerçekleştirdiği ziyaretle Rus petrol devleri Rosneft ve Lukoil'e uygulanan ABD yaptırımlarından Macaristan'ın muaf tutulmasını sağlamıştı. Trump daha sonra bu muafiyetin kendisi ve Orban arasında yapılan 'kişisel bir anlaşma' olduğunu açıklamıştı. Bu durumun 'Orban'ın bu seçimi kaybetmesi durumunda halefinin, yaptırımların kaldırılması için yeniden Trump yönetimine başvurması gerekeceği' anlamına geldiği yönünde yorumlar yapılmıştı.

Macaristan, doğudan Druzhba boru hattı aracılığıyla Rus petrolüne ve güneyden Türk Akımı boru hattı aracılığıyla Rus gazına büyük ölçüde bağımlı.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Polonya Başbakanı Donald Tusk'ın sosyal medya paylaşımında ABD Başkanı Donald Trump ve kendisinin son faaliyetlerini 'Putin'in hayallerindeki plana' benzetmesine yanıt verdi. İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan krize gönderme yapan Orban, 'Avrupa, tarihindeki en ağır ekonomik krize doğru ilerliyor. Dünya, ciddi bir enerji kriziyle karşı karşıya. Avrupa, büyük tehlike altında. Bundan tek çıkış yolu, Rus enerjisine uygulanan yaptırımların kaldırılması. Derhal. (Rusya Devlet Başkanı) Putin'i değil, kendi ülkemizi ve kendi halklarımızı düşünmemiz gerek. Donald (Tusk), savaş çığırtkanlığı yapmak yerine kendi ülkeni sevmen ve kurtarman gerek' dedi.

'Putin'in hayallerindeki plana benziyor'

Tusk bugün sosyal medyadaki paylaşımında, 'NATO'nun parçalanması tehdidi, Rusya'ya yönelik yaptırımların yumuşatılması, Avrupa'da devasa bir enerji krizi, Ukrayna'ya yardımın durdurulması ve Orban'ın Ukrayna'ya krediyi engellemesi. Tüm bunlar Putin'in hayallerindeki plana benziyor' ifadelerini kullanmıştı.

Orban, Ukrayna'yı yakıt krizi çıkarmakla suçluyor

Macar hükümetinin Rus enerjisini kullanmaya devam etme ısrarı ve Ukrayna'ya ilişkin tavrı, Avrupa Birliği'nin (AB) dış politikasıyla büyük bir tezat oluşturuyor ve AB liderleri tarafından sert bir şekilde eleştirilmesine neden oluyor. Orban hükümeti, Macaristan ve Slovakya'nın kullandığı petrolün büyük bir kısmını ulaştıran Drujba petrol boru hattında akışın kesilmesi nedeniyle Ukrayna'yı suçlamış ve Avrupa Birliği'nin Ukrayna'ya tahsis etme kararı aldığı 90 milyar euroluk krediye engel olmuştu.

Macar lider, Ukrayna'yı seçimler öncesinde ülkede yakıt krizi çıkararak parlamento seçimlerinin sonuçlarını etkilemeye çalışmak, Avrupa Birliği'ni ise Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşa giderek daha fazla müdahil olarak kıtayı savaşa sürüklemekle suçlamıştı.

Macaristan'da 12 Nisan'da gerçekleştirilecek parlamento seçimlerinin, Orban liderliğindeki Fidezs Partisi ile Macaristan'ın daha Avrupa yanlısı bir politika izlemesini savunan muhalif lider Peter Magyar başkanlığındaki Tisza arasında Avrupa ve Ukrayna açısından belirleyici bir mücadeleye sahne olması bekleniyor.