CHP Rize İl Başkanlığı tarafından yapılan basın açıklamasında, AK Parti iktidarının açıkladığı yaş çay alım fiyatının üreticiyi korumadığı, aksine yoksulluğa mahkûm ettiği ifade edildi.

“35 TL’lik Fiyat Üreticinin Emeğini Gasp Etmektir”

Saltuk Deniz açıklamasında, çay üretim maliyetinin 31 TL seviyesine ulaştığını belirterek şu ifadeleri kullandı: "Açıklanan Yaş Çay Alım Fiyatını Kabul Etmiyoruz! Reddediyoruz! AKP iktidarının 2026 yılı için açıkladığı yaş çay alım fiyatı, çay üreticisinin emeğine, alın terine ve yaşam mücadelesine açık bir saldırıdır.

AKP Rize Milletvekili tarafından Meclis’te duyurulan, ardından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan bu fiyat; üreticiyi koruyan değil, üreticiyi yoksulluğa mahkum eden bir anlayışın sonucudur. Bugün Rize’de, Artvin’de, Trabzon’da çay üreticisine reva görülen şey; geçim değil sefalet, umut değil yoksulluktur. Buradan açıkça söylüyoruz: Maliyetin 31 TL olduğu bir yerde 35 TL’lik yaş çay fiyatını savunmak, çay üreticisinin emeğini gasp etmektir! Bu fiyatı açıklayanlar da savunanlar da çay üreticisinin yaşadığı yoksulluğun sorumlusudur. AKP Rize Milletvekilini, üreticinin aklıyla alay eden bu fiyat nedeniyle çay üreticilerinden özür dilemeye çağırıyoruz. Çay üreticisinden yapılan kesintilerle görev yapan RTB yönetiminin ve sessiz kalan ilgili kurumların tavrı da kabul edilemez. Üreticinin hakkını savunması gerekenlerin iktidarın yanlış politikalarına alkış tutması, bu halkın emeğine düpedüz ihanettir. Ziraat odalarının görevi sarayın değil, üreticinin yanında durmaktır. Görevleri; emeği savunmak, sömürüye karşı mücadele etmektir. Kim bu adaletsizliğe sessiz kalıyorsa, üreticinin uğradığı mağduriyetin ortağıdır.

“Algı Operasyonu Yapıldı”

Süreç boyunca kamuoyunda düşük rakamların konuşulduğunu, ardından açıklanan fiyatın “iyi fiyat” gibi gösterilmeye çalışıldığını öne süren CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz: "Sizlere aylar boyunca 30-32 TL rakamlarını konuşturdular. Sonra 35 TL’yi “iyi fiyatmış” gibi göstermeye çalıştılar. Bu bilinçli yürütülen bir algı operasyonuydu. Ama hesap etmedikleri bir şey vardı: Üreticinin gücü! 9 Mayıs’ta Rize Meydanı’nda Genel Başkanımız Özgür Özel’in katılımıyla gerçekleştirdiğimiz tarihi çay mitingi, iktidarın hesabını bozmuştur. Binlerce üreticinin yükselttiği itiraz, açıklanacak fiyatı yukarı çekmek zorunda bırakmıştır. Bu geri adım siz üreticilerin/emekçilerin mücadelesinin sonucudur! Mitingimize katılan tüm çay üreticilerine, siyasi partilere, demokratik kitle örgütlerine ve çay meclislerine teşekkür ediyoruz."

“Bu Fiyat Taban Fiyat Değil”

Açıklamada, ilan edilen rakamın yalnızca ÇAYKUR’un alım fiyatı olduğu vurgulanarak özel sektörün daha düşük fiyatlarla çay alımı yapabildiğine dikkat çeken Deniz: "Açıklanan fiyat bir taban fiyat değildir! Bu yalnızca ÇAYKUR’un alım fiyatıdır. Özel sektör bugün istediği düşük fiyattan çay almaya devam edebilmektedir. Çünkü üreticiyi koruyan bir Çay Kanunu hâlâ çıkarılmamıştır. “Taban fiyat açıklandı” diyerek halkı kandırmaya çalışmayın! Nisan ayı enflasyonu %32,37 olarak açıklanmıştır. Çayın maliyeti 31 TL’ye dayanmışken açıklanan 35 TL’lik fiyat, üreticiye “sen yoksullaşmaya devam et” demektir. Sadece enflasyon oranında artış yapılsaydı bile yaş çay fiyatının en az 41 TL olması gerekiyordu. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana asgari ücrete yapılan artış oranı baz alınsaydı bugün yaş çay fiyatı en az 42 TL olacaktı. 2023 yılında 5 TL olan ekmek bugün gramajı düşürülmüş haliyle 20 TL’ye çıkmıştır. Çay üreticisi bugün bir kilo çay satarak iki ekmek bile alamamaktadır. Bu tablo ekonomik başarısızlığın değil, açık bir siyasi tercihin sonucudur. Tercih üreticiden değil, ranttan yana yapılmıştır."

“Yaş Çay Fiyatı En Az 40 TL Olmalı”

CHP’nin taleplerini sıralayan Başkan Saltuk Deniz:

1. Tarım ve Orman Bakanlığı açıklanan yaş çay alım fiyatını derhal revize etmeli ve kilogram başına en az 40 TL olarak yeniden açıklamalıdır.

2. Üreticiyi koruyacak Çay Kanunu acilen çıkarılmalı, özel sektörün açıklanan fiyatın altında alım yapması yasaklanmalıdır.

3. Destekleme primi yeniden uygulanmalı ve 2026 yılı için kilogram başına en az 4 TL destek verilmelidir. Çay üreticisinin emeğinin yok sayılmasına, yoksulluğa mahkûm edilmesine, alın terinin değersizleştirilmesine boyun eğmeyeceğiz.

ÇAYKUR Önünde Basın Açıklaması Yapılacak

CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek 15 Mayıs Cuma günü saat 15.00’te ÇAYKUR Genel Müdürlüğü önünde basın açıklaması gerçekleştireceklerini duyurdu.

Deniz açıklamasını, “Açıklanan yaş çay alım fiyatını kabul etmiyoruz, reddediyoruz. Susmayacağız, sessiz kalmayacağız” sözleriyle tamamladı.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 'Millet İradesine Sahip Çıkıyor' mitingine katılmak üzere Rize'ye geldi. 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı'nda gerçekleşen mitingde Özel'in kürsüye çıkmasıyla hemen arka kısmında bulunan binanın terasından pankart açıldı. Açılan pankartlarda 'Rizeliye göre bir Özel'liğin yok. Siz heykel yapın durun, Bizum uşağın yaptığı eserlerle böyle fotoğraf çekturun. İşiniz gücünüz talan, çay davanız yalan. Haramla yol alanlar, helal hakkı savunamazlar' yazıları yer aldı.

Mitinge katılan partililer pankartlara tepki gösterirken Özel kürsüden, 'Siz bana bakarsanız, Türkiye bu meydandaki iktidar değişimini görüyor. Geriye bakmayın, onları geride bırakıyoruz. Biz hep birlikte ileri yürüyoruz. Balıkçıyı perişan edenlere, emeği sömürenlere, onlara, geride kalanlara değil yarınlara bakıyoruz, iktidara bakıyoruz' diyerek seslendi.

Bu esnada meydandan çıkan bazı partililer binaya girmek isteyince güvenlik güçleri tarafından durduruldu. Kimliği belirsiz protestocu gurup sonrasında pankartları toplayarak kaldırdı.

Mitingde konuşan Özel, '1977'den bu yana Cumhuriyet Halk Partisi olarak Rize'yi kazanamadık. 77'de sandıkla almıştık, 80'de silahla elimizden aldılar. Şimdi bir iktidar yürüyüşündeyiz, yeniden Rize'de iddialıyız, güçlüyüz, birlikteyiz, bir aradayız, iriyiz, diriyiz, hep beraber ayaktayız. Şimdi yine bir darbe girişimiyle yürüyüşümüzü durdurmaya çalışanlar var. Ancak şunu söyleyelim; biz Rize Belediyesi için seçimlere girdik, kazanamadık. Rize'nin kararına sonuna kadar saygılı olduk. Buradan Adalet ve Kalkınma Partisi'nden seçilen Rahmi Metin Başkana, hangi siyasi partiden olursa olsun Rize Belediye Meclisi'nde görev yapan tüm meclis üyelerine tebriklerimizi sunuyoruz. Rize için taş üstüne taş koyanın önünde saygıyla eğiliyoruz' ifadelerini kullandı.

'CHP Rize'yi çayla kalkındıran partidir'

Çayın Rize ekonomisi açısından önemine değinen Özel, '1947'de Rize'de ilk çay fabrikası açıldı ve Cumhuriyet Halk Partisi bundan sonra Rize ekonomisini ayakta tutacak olan, önceki adı Zihni Derin Çay Fabrikası ile Cumhuriyet'in Rize'ye en büyük katkısını sağladı. Cumhuriyet Halk Partisi Rize'yi çayla tanıştıran, çayla kalkındıran partidir' diye konuştu.

'Çayın kilosu 40 lira olmalıdır'

2025 yılı yaş çay alım fiyatına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özel, yaş çay taban fiyatının kilogram başına 40 TL olması gerektiğini savunarak, '2025'te çay için 35 liradan çay alınsın diye söyledik, sözümüzü dinletemedik. 25 lira fiyat verdiler, çay üreticisini perişan ettiler. Bir kilo çayın maliyeti 31 lira. Bu şartlar altında Rizeliler bu sene hiç olmazsa 40 lira fiyat bekliyorlar. Bu yüzden net olarak söylüyoruz: Çayın kilosu 40 lira olmalıdır. Bir kilo çay satan, iki ekmeği koltuğunun altına koyup evine gidebilmelidir. Bizim iktidarımızda üreticiyi kollayacak yeni bir çay kanununu çıkaracağız. Bu kanunda olmazsa olmaz taban fiyat uygulaması olacak. Çaya ilan edilen taban fiyatın yüzde 10'u kadar destekleme verilecek. Dönüm başına 2 bin lira gübre, üstüne çapalama desteği verilecek. Tarım kireçleri tamamen ücretsiz olacak' dedi.

'Çay üreticisi en yüksek promosyonu veren bankayı seçecek'

ÇAYKUR üzerinden üreticilere yapılan ödemelere ilişkin de konuşan Özel, bu ödemelerin karşılığında üreticilerin banka promosyonu alması gerektiğini dile getirerek 'Çay üreticisi çayını ÇAYKUR'a verecek, verirken hangi bankadan çekmek istediğini bildirecek. Hangi banka çay üreticisine en yüksek promosyonu verirse çay parası oradan alınacak' şeklinde konuştu.

'Biz vergide adaleti savunuyoruz'

Özgür Özel konuşmasında vergi sistemi ve gelir dağılımına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, 'Türkiye'de herkes şunu bilsin ki, bu memleketi hep birlikte kurtaracağız. Bir ülkenin, hele hele Türkiye gibi bir ülkenin, doğru planlandığında kaynakları her şeye yeter ama hepsine birden yetmez. İşte burada siyaset karar verir: Kimden yana olacaksın? Bir tarafta güçlü şirketler, bir tarafta onun işçileri. Biz kalkınmayı savunan ekonomide, üretimin artmasını savunan, üretimin kalkınma getirmesini, daha çok kazanmayı ama adil bir vergi sistemiyle verginin çok kazanandan çok, az kazanandan az, kazanmayandan alınmayacağı bir sistemi savunuyoruz. Biz vergide adaleti savunuyoruz' dedi.

Türkiye'de vergi yükünün büyük bölümünün vatandaşların omzunda olduğunu ifade eden Özel, 'Bugün Türkiye'de 100 liralık verginin 65 lirası dolaylı vergilerden, yani dünyanın en adaletsiz, en acımasız vergisiyle alınmaktadır. Bugün Türkiye'de bir fabrikatörle, bir milyarderle bir asgari ücretli; elektriğe, suya, doğal gaza, giyime kuşama, çocuğunun ayağına aldığı ayakkabıya aynı dolaylı vergiyi ödemekte. Bu, vergi tahsilatının yüzde 65'ine denk gelmektedir. Kalanı yüzde 23 ile gelir vergisidir. Yani sizlerin daha maaşınızı çekmeden, bankadan almadan içinden kesilen gelir vergisidir. Bilhassa beyaz yakalıların, mavi yakalıların ve işçilerin, memurların maaşlarından kesilen gelir vergileri; asgari ücretin üzerindeki her gelirden kesilen gelir vergisi, bankadaki üç kuruş mevduatınızdan kesilen vergiler bu yüzde 23 ile toplamda dolaylı vergilerle birlikte vergilerin yüzde 89'unu oluşturuyor. Onun dışında, çok kazananların verdiği vergi sadece yüzde 11; kurumlar vergisi. Biz bu düzeni ters yüz etmek durumundayız. Kazananların az verdiği, bu meydanın çok vergi verdiği düzen, AK Parti'nin kara düzenidir. İşte bu düzeni altüst edeceğiz. Çok çalışacağız, kalkınacağız, birlikte kazanacağız ama eşit, hakça bölüşeceğiz' şeklinde konuştu.

"Genel Başkanımızın Katılımıyla Sorunları Haykıracağız"

Mitingin cumartesi günü saat 13.30’da Rize 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı’nda yapılacağını belirten Saltuk Deniz, "2024 yılında olduğu gibi yine çayın ve üreticinin sorunlarını yüksek sesle dile getireceğiz. Sadece üreticiyi değil, yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkûm edilen emeklilerimizi, hakkını alamayan mevsimlik işçilerimizi ve işsiz gençlerimizi bu hak arama mücadelesine bekliyoruz" dedi.

“Tüm kesimleri mitinge davet ediyoruz”

Mitinge geniş katılım çağrısı yapan Deniz, çay üreticileri başta olmak üzere mevsimlik işçileri, ÇAYKUR çalışanlarını, işsizleri, emeklileri, öğrencileri ve öğretmenleri mitinge davet etti. Deniz, “Hakkını alamayan, geçim sıkıntısı yaşayan herkesi bu mitingde buluşmaya çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.

Çay Kanunu ve Taban Fiyat Önerileri

"Konunun bir türlü değişmemesi, aynı döngüde devam etmesinin temel nedenlerinden bir tanesi bu konudaki hak arama mücadelelerinin yetersiz olması ve bu konudaki kararlılığın sürdürülmemiş olmasıdır. Çay üreticilerimize, ÇAYKUR'da çalışan mevsimlikten kadro işçilerine, sokakta işsiz bırakılan, işsiz gezen gençlerimize, haklarını arayamayan, açlık sınırının altında, hatta yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkûm edilen emeklilerimize, iş bulamayan kadınlarımıza, okulda sorun yaşayan çocuklarımıza, öğretmene; yani çalışan, çalışmayan herkese yapacağımız çağrı şudur: Direnin. Hakkınızı arayın ve hakkınızı aramak için de mücadele edin. En önemli mücadele hak arama mücadelesidir, ekmek mücadelesidir. Bunun önünde kimse duramaz."

Çay Fiyatı ve Destekleme

"Peki biz neler söylüyorduk? Çay fiyatının öncelikli olarak en az 40 TL olmasını söylüyoruz. Sadece 40 TL değil; bizim Çay Kanunu, vermiş olduğumuz Çay Kanunu'nda bir madde var. Orada diyor ki; 'Açıklanmış olan yaş çay alım fiyatının %10'u kadar da destekleme verilir.' Biz bunu siyasi iktidarın keyfi uygulamalarına bırakmıyoruz. Biz bunu kanunlaştırıyoruz. Diyoruz ki; 'Vatandaşa açıklanmış olan yaş çay alım fiyatının %10'u kadar devlet destekleme vermek zorundadır.' Neye dayanarak? Çünkü kanunda olduğu için."

Taban Fiyat Uygulaması ve Özel Sektör

"Peki kanunda bir başka madde daha yıllardan beri öneriyoruz. Diyoruz ki; 'Üreticiyi koruyacak Çay Kanunu.' Peki üreticiyi koruyacak Çay Kanunu nasıl olacak? Çayda taban fiyat uygulamasıyla ancak hayata geçebilir. Bir kez daha tekrar ediyoruz: Açıklanan fiyat taban fiyat değildir. Eğer bir siyasetçi, bir bu işle uğraşan herhangi bir kimse, sivil toplum örgütü başkanı da olabilir ya da başka birisi, 'Çayda taban fiyat açıklandı' diyorsa yalan söylüyordur. Çayda taban fiyat uygulaması yok. Taban fiyat uygulaması şu demektir: Açıklanmış olan fiyatın altında kimse alamaz derseniz taban fiyat olur."

"Peki böyle mi oluyor çayda? Hepimiz biliyoruz. Çay fiyatı açıklanıyor 25 TL, işte mayısın ilk haftaları böyle gidiyor, ondan sonra 20, 21, 22, 23 geriye doğru gidiyor. 19'a kadar düştüğü dönemler de oldu. Yani vatandaşın bu konudaki hakkını arayacak bir sistem yok. Bu da ancak çıkartılacak olan Çay Kanunu'nda taban fiyat uygulamasına geçildiğini ve açıklanmış olan fiyatın altında alım yapılmasının kesinlikle yasaklandığını söylemekle olur ve kanuna bunu yazmakla olur."

Kota ve Kontenjan Sorunu

"Biz iki şeyi çok önemsiyoruz, daha doğrusu bir şeyi en çok önemsiyoruz: Bir an önce üreticiyi koruyacak Çay Kanunu çıkartılacak ve açıklanmış olan fiyatın altında alım yapılması yasaklanacak. Siz bunu yaptığınız an, bu bir dönem ÇAYKUR'un açıkladığı fiyatla özel sektörün aldığı fiyatlar yakın, hatta özel sektörün bir tık yüksek aldığı dönem olduğu zaman çayda ne kota sorunu vardı ne kontenjan sorunu vardı. Vatandaş istediği zaman, istediği yere çayını satıyordu, doğal olarak ÇAYKUR'un önünde yığılmalar olmuyordu. Zamanlamasını ayarlayıp çünkü özel sektör de aynı fiyatı alıyor, devlet de aynı fiyatı alıyor, bir sorun yaşanmıyordu."

Gübreleme ve Çapalama Desteği

"Özel sektöre mahkûm edilen, mahkûm olan bir hükümet var karşımızda. Bunlar bunu bu şekilde çözmüyorlar ama bu talebi biz sürekli olarak dile getiriyoruz. Onunla ilgili olarak iki kere kanun teklifi verdik. Daha önce de Denizli Milletvekilimizin sadece çaydan taban fiyat uygulamasına geçilmesiyle ilgili bir kanun teklifi verdi, bunların hepsi reddedildi."

"Biz ayrıca çayda gübreleme desteği verilmesini de öneriyoruz, talep ediyoruz. Konunun uzmanlarıyla yapmış olduğumuz görüşmelerde dönüm başına 80 kg gübrenin aslında yeterli olduğunu söylüyorlar. Şu anki fiyatlarla da dönüm başına 2.000 TL (2026 yılı için) bir gübreleme desteği de verilmesi gerekiyor. Üreticiyi koruyacaksınız."

"Ayrıca bu dönem bir çapalama desteği de gündeme getirdik. Çapalama desteğinin özelliği; vatandaş çapalama eskiden yapılıyormuş, son dönemde yapılmıyor ama çapalamanın teşvik edilmesi gerektiğini söylüyoruz. Vatandaşa yapmış olduğu çapalama ile ilgili olarak bir bedel ödenirse inanıyorum ki vatandaşlarımız çapalama işlerine girecekler, hem arazilerine daha çok uğraşacaklar, hem arazilerine daha çok bakmış olacaklar hem de bir gelir elde etmiş olacaklar."

ÇAYKUR'un Varlık Fonu'ndan Çıkarılması

"ÇAYKUR'un bir an önce Varlık Fonu'ndan çıkarılması gerektiğini söylüyoruz. Geçtiğimiz günlerde dünyanın en büyük varlık fonu yöneticileri Türkiye'ye geldi. Bakın artık hastaneler bile satılıyor; Trabzon'daki iki hastane satılıyor, Kars'taki bir hastane satılıyor. Yarın bir gün burada da eski dönemlerden kalmış olan kamu yatırımları satılabilecek. Artık her şeyi satmaya başlamış olduğumuz bir yapı içerisinde ÇAYKUR da eğer Varlık Fonu'nda kalmaya devam ederse onun da çok kısa sürede satılacağını şimdiden söyleyebiliriz. Zaten başka bir gelişme de bu; özel sektörde de bir tekelleşme ile karşı karşıyayız."

İdari Yapı ve Yönetim Önerisi

"ÇAYKUR'un idari yapısının yeniden şekillenmesi gerektiğini söylemiştik. ÇAYKUR artık herhangi bir siyasetin, daha doğrusu iktidarda kim olursa olsun onların oyun alanına dönüştürülmesinden çıkarmamız gerekiyor. ÇAYKUR profesyonel insanlar tarafından, ÇAYKUR'da yetişmiş olan insanlar tarafından yönetilmesi gerekiyor. Biz iktidara geldiğimizde il başkanının kalkıp da ÇAYKUR'un ne fiyatını açıklamasına ne de alınacak olan elemanları açıklamasına ya da yönetim kadrosuyla ilgili bir açıklama yapmasına kesinlikle izin verilmeyecek. ÇAYKUR'un zaten yönetim kadrosunda da artık işçiler, yani çay üreticilerinden bir temsilci, yetkili olan sendikadan bir temsilci, Esnaf Odası'ndan da bir temsilcinin ÇAYKUR'un yönetim kurulu üyeliklerinde yer almaları sağlanacak."