ÇAYKUR'un bölge için taşıdığı değere dikkat çeken DEVA Partisi Rize İl Başkanı Mehmet Engin Korkmaz, sahada yaşanan kaosun plansızlıktan kaynaklandığını belirtti. Sektör paydaşlarıyla istişare edilmeden adımlar atıldığını ifade eden Korkmaz, şu sözlerle tepki gösterdi: "ÇAYKUR’da yaşanan nakliye ve yükleme krizi, altyapısı hazırlanmadan alınan kararların bir sonucudur. Bugün üretici, nakliyeci ve çalışan karşı karşıya bırakılmıştır. Mesele artık yalnızca bir ihale meselesi değildir; mesele devlet yönetim anlayışının kendisidir."

"ÇAYKUR Kendi Aklıyla Hareket Edemiyor"

Rize’den yükselen Çaykur krizi, aslında yalnızca bir kurumun yönetim zaafını değil; bugün Türkiye’de devlet yapısının içine sürüklendiği daha büyük bir anlayış problemini de gözler önüne sermektedir diyen Başkan Korkmaz: "Bir ülkenin kurumları; liyakatle, akılla, istişareyle ve şeffaflıkla ayakta durur. Eğer devlet yönetimi ehil kadrolar yerine yalnızca koşulsuz biat eden, sorgulamayan ve her kararı alkışlayan isimlerle şekillendirilirse; o kurumların tabelası kalır ama itibarı, güvenilirliği ve etkinliği zamanla yok olur.

ÇAYKUR’da yaşanan nakliye ve yükleme krizi tam da bunun küçük ama çarpıcı bir örneğidir. Sektörün tüm paydaşlarıyla sağlıklı bir istişare yapılmadan, altyapısı hazırlanmadan alınan kararlar bugün üreticiyi, nakliyeciyi ve çalışanı karşı karşıya bırakmıştır. Çünkü mesele artık yalnızca bir ihale meselesi değildir; mesele devlet yönetim anlayışının kendisidir.

Aslında ÇAYKUR, yılların birikimine sahip köklü bir kurumdur. Kendi kurumsal hafızası, tecrübesi ve sahayı tanıyan uzman kadrolarıyla bırakıldığında bu tür süreçleri çözebilecek kapasiteye de sahiptir. Ancak bugün yaşanan sorunların temelinde, kurumların kendi aklıyla hareket etmesine izin verilmemesi yatmaktadır.

İktidarın siyasi aklı, neredeyse her alanda olduğu gibi burada da kurumların üzerine baskı kurmakta; ortaya çıkabilecek her olumlu sonucu siyasi puana dönüştürme çabasıyla hareket etmektedir. Fakat ne yazık ki plansız, programsız ve altyapısı hazırlanmadan yapılan müdahaleler bir kez daha acemice yönetilmiş; çözüm üretmek yerine yeni bir kaos ortamı ortaya çıkarmıştır.

Bugün Türkiye’de birçok kurumda benzer bir tablo yaşanmaktadır. Tecrübe, birikim ve ehliyet yerine sadakat öncelenmekte; kurumlar, toplumun tamamına eşit mesafede duran devlet anlayışından uzaklaştırılmaktadır. Bu durum yalnızca muhalif kesimlerde değil, iktidara oy veren vatandaşlarımızda da ciddi bir güven erozyonuna yol açmaktadır.

Vatandaş artık birçok konuda şu soruyu sormaktadır:
“Bu karar gerçekten kamu yararı için mi alındı, yoksa belli çevrelerin çıkarı ve siyasi hesapları için mi?”

İşte bir devlet açısından en tehlikeli eşik de budur. Çünkü devletin gücü yalnızca kanunlardan değil, milletin ona duyduğu güvenden gelir. Güven zedelendiğinde kurumlar işlemeye devam ediyor gibi görünse de toplumdaki aidiyet duygusu, adalet inancı ve ortak gelecek umudu yara alır.

Oysa devlet; partilerin değil milletindir.
Kurumlar; belirli çevrelerin değil, 85 milyon vatandaşın ortak değeridir.

Bugün Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla propaganda değil; yeniden liyakati esas alan, hesap verebilir, şeffaf ve hukuk zemininde işleyen bir devlet düzenidir. İnsanların soyadına, siyasi görüşüne ya da yakınlığına göre değil; bilgisine, ehliyetine ve hakkaniyetine göre değerlendirildiği bir yönetim anlayışıdır.

Çünkü bir ülkede kurumlar güçsüzleşirse, yalnız ekonomi değil; toplumsal huzur da zayıflar.
Ve unutulmamalıdır ki devletin itibarı, onu yönetenlerin değil; milletin ortak emanetidir."

Korkmaz, Resmî Gazete’de yayımlanan ve ÇAYKUR bünyesinde 150 mevsimlik işçinin sözleşmeli personel statüsüne geçirilmesini öngören düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Parti binasında ağırladığı ÇAYKUR çalışanlarının taleplerini kamuoyuna aktaran Korkmaz, “Yıllardır emek veren binlerce insan varken, bu sınırlı düzenleme adalet duygusunu zedelemektedir.” şeklinde konuştu.

Kurumda hâlihazırda 1662 üniversite ve yüksekokul mezunu personelin görev yaptığını belirten Korkmaz, açıklanan kriterlere göre bu personelin yalnızca yaklaşık 850’sinin şartları karşılayabildiğini, bu grup içerisinden ise en fazla 150 kişinin sözleşmeli statüye geçebileceğini ifade etti.

Korkmaz, söz konusu düzenlemenin çalışanlar arasında ciddi bir hayal kırıklığı oluşturduğunu belirterek, “Bu tablo, kurumun asıl yükünü taşıyan emektar çalışanların büyük çoğunluğunu dışarıda bırakmaktadır.” ifadelerini kullandı.

“Bugün yaşanan bu durum, maalesef siyasi acemiliğin bir sonucudur”
Mevcut alım kriterlerine yönelik eleştirilerini dile getiren Korkmaz, 40 yaş sınırı ve KPSS şartının uzun yıllardır kurumda görev yapan personeli dışladığını vurgulayarak, şunları söyledi:“Kurumun işleyişini bilen, yıllarca emek vermiş çalışanların sonradan getirilen sınav şartı ve yaş kriteriyle elenmesi hakkaniyetle bağdaşmaz. Kurum içi alımlarda esas olan; kıdem, hizmet süresi ve liyakattir. Bu süreç başından sonuna kadar yanlış yönetilmiştir. Ortalığı velveleye verdiler, insanları büyük beklentilere soktular. Aylarca Rize’de bu konuyu tartıştırdılar, gereksiz ve ölçüsüz açıklamalarla süreci içinden çıkılmaz hâle getirdiler. Yetkilerini aşan söylemlerle, abartılı vaatlerle insanlarda umut oluşturup ardından hayal kırıklığına neden oldular. Bugün yaşanan bu durum, maalesef siyasi acemiliğin bir sonucudur.

“Gerçeklikten uzak, altı doldurulmamış ifadelerle umut verildi”
Oysa benzer uygulamalar daha önce de yapıldı. AK Parti iktidarının ilk yıllarında bu tür geçişler sessiz, sade ve kimseyi mağdur etmeden, beklenti şişirilmeden hayata geçirildi. Bu konu hiçbir zaman siyasi malzeme haline getirilmedi. Rutin bir idari süreç olarak yürütüldü ve başarıyla tamamlandı. Ama bugün gelinen noktada, yapılan açıklamalarla insanlar büyük bir beklentiye sokuldu. Gerçeklikten uzak, altı doldurulmamış ifadelerle umut verildi. Şimdi ise ortaya çıkan tablo karşısında insanların feryat etmesini, isyan etmesini yadırgamıyoruz. Çünkü bu uygulamada adalet yok, liyakat yok, hakkaniyet yok. Emek var ama karşılığı yok. Tecrübe var ama değeri yok. İşte itirazımız da tam olarak bunadır.”

DEVA Partili Korkmaz, ÇAYKUR gibi stratejik bir kurumda atılacak adımların, çalışanlar arasında ayrışmaya değil birlik ve adalete hizmet etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Artan maliyetler karşısında bu desteklerin yeniden sağlanması çağrısında bulunan Karal, son dönemde küresel gelişmelerin gübre fiyatlarını ciddi şekilde artırdığını, özellikle Ortadoğu’da yaşanan gerilimler ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin maliyetleri daha da yukarı çektiğini belirterek, “Yapılması gereken nettir. Gübrenin en az yüzde 50’si doğrudan desteklenmeli, çiftçimize mazot desteği sağlanmalı, destekleme primi yeniden verilmelidir. Aksi halde çay üretimi ciddi şekilde risk altına girebilir.” dedi.

DEVA Partili Hasan Karal, Türkiye’nin en stratejik tarımsal üretim alanlarından biri olan çayda yeni sezonun kısa süre sonra başlayacağını belirterek, Doğu Karadeniz’de binlerce üreticinin büyük bir beklenti içinde olduğunu söyledi.

“Çay, Karadeniz’de hayatın temelidir”
Yaklaşık 800 bin dekarlık alanda üretim yapan yüz binlerce çiftçinin artan maliyetler nedeniyle bu yıl sezona buruk girdiğini ifade eden Karal, “Memleketim Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz’de çay, sadece bir tarım ürünü değil, hayatın temelidir. Çayı denklemden çıkardığınızda bölgede ekonomik hayatın durma noktasına geleceği açıktır. Çünkü üreticinin önünde gerçek bir alternatif yok.” şeklinde konuştu.

“Faize trilyonlarca lira kaynak bulan hükümet eli nasırlı çiftçiye neden yasal desteğini vermiyor?”
Milletvekili Karal, bölgede 200 bini aşkın çay üreticisinin bulunduğunu ve dolaylı olarak milyonlarca insanın bu sektörden geçimini sağladığını hatırlattı. Üreticilerin ciddi bir maliyet baskısı altında olduğunu vurgulayan Karal, şu değerlendirmelerde bulundu: “Önceki yıllarda çay alım fiyatına ek olarak verilen destekler Mart–Nisan döneminde ödenir, üretici bu destekle gübresini alarak sezona güçlü başlardı. Üstelik bu sistemin en önemli yönü, ödemelerin yılın tamamına yayılmasıydı. Yaş çay, budama ve destekleme ödemeleriyle üreticiye yıl boyunca düzenli bir gelir akışı sağlanıyor, bu da ciddi bir rahatlama oluşturuyordu. Ancak destekleme primi kaldırıldı. Bugün üretici hem desteksiz hem de yüksek maliyetle karşı karşıya. Açık söylemek gerekirse çay üreticisi bu sezona 1-0 geriden başlıyor. Daha tarlaya girmeden kaybetmeye başlayan bir üreticiden verim beklemek gerçekçi değildir.

Devletin tarıma ayırması gereken destekler kanunla belirlenmiş olmasına rağmen uygulamada bunun çok gerisinde kalındığını görüyoruz. 2026 yılı itibarıyla verilmesi gereken tarımsal destek yaklaşık 772 milyar lira iken, bütçede yalnızca 168 milyar lira ayrıldı. Buna karşılık faize ayrılan kaynak 2,7 trilyon lirayı buluyor. Şimdi soruyoruz: Trilyonlarca lirayı faize ayırabilen bir anlayış, üretim için alın teri döken çiftçiye, çay üreticisine yasal hakkı olan desteği neden vermiyor?”

“Gübre maliyetinin yüzde 50’sini devlet karşılamalı”
Karal, iktidarın uzun yıllar uyguladığı bu destekleme modelinin neden terk edildiğinin bugün cevap bekleyen en temel sorulardan biri olduğunun altını çizdi. Önerilerini sıralayan Karal, “Üretici, gübresini alacağı dönemde elinde nakit görmelidir. Aksi halde üretim zinciri daha baştan aksar. Gübrenin en az yüzde 50’si doğrudan desteklenmeli, destekler üretim takvimine uygun şekilde zamanında ödenmelidir. Çay alım fiyatı maliyet ve refah payı gözetilerek belirlenmeli, üretici enflasyona ezdirilmemelidir. Ayrıca girdi maliyetlerini düşürecek kolaylıklar sağlanmalı, üreticiyi koruyan öngörülebilir ve planlı bir tarım politikası hayata geçirilmelidir.” ifadelerine yer verdi.

Bayramlar; gönüllerin buluştuğu, kırgınlıkların geride bırakıldığı ve kardeşliğin güç kazandığı müstesna zamanlardır.

Bu mübarek günlerin; ülkemize, gönül coğrafyamıza ve tüm insanlığa huzur, adalet ve barış getirmesini temenni ediyorum.

Bayram sevincimiz yeni umutlara vesile olsun; paylaştığımız mutluluklar çoğalsın, huzurumuz tüm gönüllere şifa olsun.

Ramazan Bayramımız mübarek olsun.

Hasan KARAL
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
İstanbul Milletvekili