Doğal Ortamdan Toplanması Yasak, Bakanlık İzniyle Üretiliyor

Ekonomik değeri oldukça yüksek olan salep bitkisi, Türkiye'nin önemli endemik türleri arasında yer alıyor. Doğal florayı korumak adına doğadan izinsiz toplanması kesinlikle yasak olan ve ağır cezai yaptırımları bulunan salep, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın özel izni ve kontrolü altında tarlalarda yetiştirilebiliyor.

İyidere'deki bu başarılı deneme üretimi, bölgedeki diğer çiftçiler için de yüksek kazançlı yeni bir kapı aralıyor.

Rize Ekonomisine Yüksek Katma Değer

Çay tarımına destekleyici bir ürün olarak bölgeye kazandırılması hedeflenen salep bitkisi, hem dondurma sektörünün hem de kış aylarının vazgeçilmez içeceğinin ana ham maddesini oluşturuyor.

Yetkililer, Yaylacılar Köyü'ndeki deneme bahçesinden alınan olumlu sonuçların ardından, İyidere genelinde salep üretimini yaygınlaştırmayı ve bölge ekonomisine yüksek katma değerli yeni bir ticari ürün kazandırmayı hedeflediklerini belirtti.

Heyet, İkizdere ve Demirkapı Orman İşletme Şefliklerinde yürütülen çalışmaları yerinde inceleyerek orman zararlarıyla mücadele kapsamında yapılan faaliyetler hakkında bilgi aldı.

Gerçekleştirilen ziyaretlerde orman zararlarının oluşturduğu tahribat değerlendirilirken, alınabilecek önlemler üzerine de görüş alışverişinde bulunuldu. Yetkililer, özellikle koruma ve sürdürülebilir ormancılık çalışmalarının önemine dikkat çekti.

Bölge Müdürü Ahmet Demirci ayrıca maden izin sahaları, ağaçlandırma çalışmaları ve üretim faaliyetlerini de yerinde inceleyerek yürütülen çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Yoğun katılımın olduğu etkinlik, köylerden gelen katılımcı sayısına bağlı olarak sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki ayrı oturum halinde düzenlendi. Program boyunca katılımcılara budama teknikleri, fidan dikimi, aşılama yöntemleri, bitki çoğaltma ve toprak verimliliği gibi konularda detaylı bilgiler aktarıldı.

Etkinliğin en dikkat çeken bölümü ise gerçekleştirilenfidan dağıtımı oldu. Program sonunda katılımcılara elma, armut, portakal, likapa ve karayemiş türlerinden oluşan toplam2.500 adet meyve fidanı ücretsiz olarak teslim edildi. Dağıtılan fidanların, bölge halkının hem kendi tüketimine katkı sağlaması hem de uzun vadede ekonomik gelir oluşturması hedefleniyor.

Melyatderesi Derneği’nin sürdürdüğü proje kapsamında son üç yıl içerisinde toplam 6.500 adet meyve fidanı toprakla buluşturulduğu belirtildi. Proje ile birlikte bölgedeki tarımsal çeşitliliğin artırılması, doğal üretimin teşvik edilmesi ve gelecek kuşaklara daha yeşil bir çevre bırakılması amaçlanıyor.

Prof. Dr. Ömer Lütfü ÇORBACI, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nde çeşitli kurumlardan gelen temsilcilere, iklim değişikliğinin Rize'de ortaya çıkarabileceği riskleri aktararak uygulanabilecek su verimliliği yöntemleri ve iklim değişikliğine duyarlı kurakçıl doğa ile peyzaj uygulamalarını anlattı.

Kentin ekosistem bütünlüğünün korunabilmesi için doğa kaynaklı çözümlerin acilen devreye alınması gerektiğine dikkat çeken Çorbacı, Rize'de özellikle yağmur suyunun tekrar kullanılmasını sağlayacak tasarımların mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Çorbacı " Yağmurumuz çok ama boşa akıtıyoruz. Su sorununun ciddi boyutlara ulaştığı kentimizde yağmur gibi alternatif bir kaynağı değerlendirmemek mantıksız olur. Yağmurun ve yeşilin başkenti olan ilimizin ilk etapta kentsel yeşil alanların peyzaj tasarım ve uygulama projelerinde su hasadı ilkelerini de gözeten drenaj sistemlerinin dikkate alınması gerekiyor. Özellikle yağmur suyunun depolama ya da yüzey akışı şeklinde tekrar kullanılmasını sağlamalıyız. Hasadın yapılmadığı alanlarda yağmur bahçelerinin oluşturulması ve sarnıç sistemlerinin planlanması, farklı iş alanlarında ise yağmur suyu depolarının oluşturulması gerekiyor" dedi

Toprakta Çay Atıkları Değerlendirilmeli:

Kentsel yeşil alanlarda toprağın nemlendirilmesi için çay fındık gibi yerel atıkların değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Çorbacı "Toprak neminin korunması ve buharlaşmayı azaltmak için öncelikle malçlamanın tekniğine uygun şekilde yapılması, bu malçlamada ise yörenin doğal ürünleri olan çay atıkları, fındık kabuğu ve cürufu, doğal çam türleri kozalakları, doğal ağaç kabukları, talaş gibi organik materyalin kullanımı doğru olur. Ayrıca bu işler rastgele alınan personelle rastgele iş yaparak değil tecrübeli ve toprağı tanıyan kişiler tarafından yapılması gerekir" dedi

Suyu Tüketen Bitkilerden Uzak Durmalıyız.

Kent peyzajında veya kırsalda su tüketimi az olan bitkilerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Çorbacı " İlimizde zorunlu durumlar dışında peyzaj alanlarında su tüketimi fazla çim türleri yerine suyu daha az tüketen, çevreye uyumlu, az gübre ve kimyasal gereksinimi olan yer örtücü bitki taksonlarının tercih edilmesi, kırsalda da bu tür ağaç türlerinin yaygınlaşmasına engel olmamız gerekiyor. İklim değişikliğine uyumlu, su isteği az, kent kimliğini yansıtacak ve karbon depolama potansiyeli yüksek doğal taksonların seçilmesi, geçirimli sert zeminlerin kullanılarak yeraltı sularının beslenmesi hassas davranmamız gereken hususlardır" şeklinde konuştu

Analiz Sonuçları Bakanlık Tarafından İzleniyor

Ekipler tarafından yerinde ve laboratuvar ortamında yapılan analizlerde; nitrat, orto-fosfat, toplam fosfor, toplam azot, çözünmüş oksijen, pH ve sıcaklık parametreleri titizlikle inceleniyor. Elde edilen tüm veriler, NİBİS (Nitrat Bilgi Sistemi) üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı’na aktarılarak dijital ortamda kayıt altına alınıyor.

Aşırı Gübre Kullanımı Su Kaynaklarını Tehdit Ediyor

Nitrat, bitkiler için doğal bir besin kaynağı olsa da, içme sularında yüksek konsantrasyonda bulunması insan sağlığı için ciddi riskler taşıyor. Özellikle bitkinin ihtiyacından fazla veya yanlış zamanda yapılan azotlu gübreleme, yağışlar ve sulama yoluyla yer altı ve yer üstü sularına sızarak kirliliğe neden oluyor.

Kirliliğe Sebep Olan Temel Hatalar

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personeli, sularda nitrat kirliliğine yol açan başlıca tarımsal hataları şu şekilde sıralıyor:

• Bilinçsiz ve aşırı sulama uygulamaları,

• Kontrolsüz kimyasal gübre kullanımı,

• Hayvansal gübrelerin yanlış depolanması ve araziye hatalı uygulanması,

• Bitki koruma ürünlerinin teknik kurallara aykırı kullanımı.

Koordineli Çalışma Devam Ediyor

Rize’de su kaynaklarının korunması ve nitrat kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar, uzman teknik personeller tarafından planlanan takvim doğrultusunda koordineli bir şekilde sürdürülüyor. Yetkililer, üreticileri doğru gübreleme teknikleri konusunda uyararak çevre bilincinin önemine dikkat çekiyor.

Başlatılan çalışmalar kapsamında, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi’nin kontrolleri eşliğinde damızlık bahçede ilk plaklama işlemi başarıyla tamamlandı. Bu gelişmeyle birlikte Rize’de ilk kez sertifikalı mandalina fidanı üretiminin temelleri atılmış oldu.

Söz konusu proje, Ziraat Fakültesi’nin öncülüğünde yürütülürken, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile ÇAYKUR da sürece destek veriyor. Yetkililer, sertifikalı fidan üretiminin hem ürün kalitesini artıracağını hem de bölge tarımına önemli katkılar sağlayacağını belirtiyor.

Uzmanlar, bu adımın Rize mandalinasının sürdürülebilirliğini güçlendireceğini ve markalaşma sürecine ivme kazandıracağını ifade ederken, üreticiler için de daha verimli ve güvenilir bir üretim süreci sunacağını vurguluyor.

Rize mandalinasında başlatılan bu yeni dönemin, bölge ekonomisine ve tarımsal üretime uzun vadede önemli katkılar sağlaması bekleniyor.