Prof. Dr. Ömer Lütfü ÇORBACI, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nde çeşitli kurumlardan gelen temsilcilere, iklim değişikliğinin Rize'de ortaya çıkarabileceği riskleri aktararak uygulanabilecek su verimliliği yöntemleri ve iklim değişikliğine duyarlı kurakçıl doğa ile peyzaj uygulamalarını anlattı.

Kentin ekosistem bütünlüğünün korunabilmesi için doğa kaynaklı çözümlerin acilen devreye alınması gerektiğine dikkat çeken Çorbacı, Rize'de özellikle yağmur suyunun tekrar kullanılmasını sağlayacak tasarımların mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Çorbacı " Yağmurumuz çok ama boşa akıtıyoruz. Su sorununun ciddi boyutlara ulaştığı kentimizde yağmur gibi alternatif bir kaynağı değerlendirmemek mantıksız olur. Yağmurun ve yeşilin başkenti olan ilimizin ilk etapta kentsel yeşil alanların peyzaj tasarım ve uygulama projelerinde su hasadı ilkelerini de gözeten drenaj sistemlerinin dikkate alınması gerekiyor. Özellikle yağmur suyunun depolama ya da yüzey akışı şeklinde tekrar kullanılmasını sağlamalıyız. Hasadın yapılmadığı alanlarda yağmur bahçelerinin oluşturulması ve sarnıç sistemlerinin planlanması, farklı iş alanlarında ise yağmur suyu depolarının oluşturulması gerekiyor" dedi

Toprakta Çay Atıkları Değerlendirilmeli:

Kentsel yeşil alanlarda toprağın nemlendirilmesi için çay fındık gibi yerel atıkların değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Çorbacı "Toprak neminin korunması ve buharlaşmayı azaltmak için öncelikle malçlamanın tekniğine uygun şekilde yapılması, bu malçlamada ise yörenin doğal ürünleri olan çay atıkları, fındık kabuğu ve cürufu, doğal çam türleri kozalakları, doğal ağaç kabukları, talaş gibi organik materyalin kullanımı doğru olur. Ayrıca bu işler rastgele alınan personelle rastgele iş yaparak değil tecrübeli ve toprağı tanıyan kişiler tarafından yapılması gerekir" dedi

Suyu Tüketen Bitkilerden Uzak Durmalıyız.

Kent peyzajında veya kırsalda su tüketimi az olan bitkilerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Çorbacı " İlimizde zorunlu durumlar dışında peyzaj alanlarında su tüketimi fazla çim türleri yerine suyu daha az tüketen, çevreye uyumlu, az gübre ve kimyasal gereksinimi olan yer örtücü bitki taksonlarının tercih edilmesi, kırsalda da bu tür ağaç türlerinin yaygınlaşmasına engel olmamız gerekiyor. İklim değişikliğine uyumlu, su isteği az, kent kimliğini yansıtacak ve karbon depolama potansiyeli yüksek doğal taksonların seçilmesi, geçirimli sert zeminlerin kullanılarak yeraltı sularının beslenmesi hassas davranmamız gereken hususlardır" şeklinde konuştu

Analiz Sonuçları Bakanlık Tarafından İzleniyor

Ekipler tarafından yerinde ve laboratuvar ortamında yapılan analizlerde; nitrat, orto-fosfat, toplam fosfor, toplam azot, çözünmüş oksijen, pH ve sıcaklık parametreleri titizlikle inceleniyor. Elde edilen tüm veriler, NİBİS (Nitrat Bilgi Sistemi) üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı’na aktarılarak dijital ortamda kayıt altına alınıyor.

Aşırı Gübre Kullanımı Su Kaynaklarını Tehdit Ediyor

Nitrat, bitkiler için doğal bir besin kaynağı olsa da, içme sularında yüksek konsantrasyonda bulunması insan sağlığı için ciddi riskler taşıyor. Özellikle bitkinin ihtiyacından fazla veya yanlış zamanda yapılan azotlu gübreleme, yağışlar ve sulama yoluyla yer altı ve yer üstü sularına sızarak kirliliğe neden oluyor.

Kirliliğe Sebep Olan Temel Hatalar

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personeli, sularda nitrat kirliliğine yol açan başlıca tarımsal hataları şu şekilde sıralıyor:

• Bilinçsiz ve aşırı sulama uygulamaları,

• Kontrolsüz kimyasal gübre kullanımı,

• Hayvansal gübrelerin yanlış depolanması ve araziye hatalı uygulanması,

• Bitki koruma ürünlerinin teknik kurallara aykırı kullanımı.

Koordineli Çalışma Devam Ediyor

Rize’de su kaynaklarının korunması ve nitrat kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar, uzman teknik personeller tarafından planlanan takvim doğrultusunda koordineli bir şekilde sürdürülüyor. Yetkililer, üreticileri doğru gübreleme teknikleri konusunda uyararak çevre bilincinin önemine dikkat çekiyor.

Başlatılan çalışmalar kapsamında, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi’nin kontrolleri eşliğinde damızlık bahçede ilk plaklama işlemi başarıyla tamamlandı. Bu gelişmeyle birlikte Rize’de ilk kez sertifikalı mandalina fidanı üretiminin temelleri atılmış oldu.

Söz konusu proje, Ziraat Fakültesi’nin öncülüğünde yürütülürken, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile ÇAYKUR da sürece destek veriyor. Yetkililer, sertifikalı fidan üretiminin hem ürün kalitesini artıracağını hem de bölge tarımına önemli katkılar sağlayacağını belirtiyor.

Uzmanlar, bu adımın Rize mandalinasının sürdürülebilirliğini güçlendireceğini ve markalaşma sürecine ivme kazandıracağını ifade ederken, üreticiler için de daha verimli ve güvenilir bir üretim süreci sunacağını vurguluyor.

Rize mandalinasında başlatılan bu yeni dönemin, bölge ekonomisine ve tarımsal üretime uzun vadede önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

Yerel üretimi desteklemek ve aile ekonomisine katkı sağlamak amacıyla başlatılan programın detayları şöyledir:

Programa başvuracak vatandaşlarımızın 100 ile 250 metrekare arasında değişen ekime uygun boş bir araziye sahip olmaları gerekmektedir.

Uygun görülen başvurular için tohum, fide ve fidan yetiştiriciliği desteği sağlanacaktır.

Şartları taşıyan vatandaşlarımızın Ziraat Odasına şahsen müracaat etmeleri önemle rica olunur.

Son Başvuru Tarihi 13 Mart 2026 olarak açıklandı.

Gübrelerin paketlenme aşamasından son kullanıcıya kadar takibinin sağlanması Tarım ve Orman Bakanlığı GTS (Gübre Takip Sistemi) üzerinden yapılıyor.

Özellikle bölgemizde satışı yasak olan ve halk arasında ''Şeker Gübresi'' olarak nitelendirilen Amonyum Sülfat (AS %21N) gübresinin kontrolü yapılmakta, söz konusu gübreyi sattığı tespit edilen bayilere idari yaptırımlar uygulanıyor.

Yapılan denetimlerde; gübre bayilerinin depolarının uygunluğu, karekod, ambalaj bilgileri vb. hususlar kontrol ediliyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Gübre Denetçileri tarafından söz konusu yönetmeliğe aykırı durumların tespiti halinde yönetmelik hükümleri gereği sözlü ve yazılı uyarılar ile idari yaptırımlar uygulanıyor.

Ayrıca, gübre içeriği kontrolü amaçlı numuneler alınarak akredite laboratuvarlara gönderilmekte olup, yapılan analiz sonuçları olumsuz çıkan ve sonucu kesinleşen numuneler için ilgili firmalara gerekli idari yaptırımlar uygulanıyor.

Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bitkisel üretimde verim ve kaliteyi arttırmak için üreticilerin güvenilir girdilere ulaşmasını sağlamak amacıyla denetimlerine titizlikle sürdürmeye devam edeceği belirtildi.