Geçim sıkıntısından dolayı İstanbul’a taşınan ailesiyle birlikte çocukluk yılları Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Türk İstiklâl Harbi’nin ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu döneme denk gelen Tevfik İleri, Fatih’te, kaymakamlıktan emekli dedesinin himayesinde yetişerek ilk ve orta okulu bitirdi (1926). İlkokul sıralarından itibaren çalışkanlığı ve zekâsıyla dikkatleri üzerine çeken Tevfik İleri, 1928 yılında ortaokul mezunlarının da imtihanla kabul edildikleri Yüksek Mühendis Mektebi’ne girmeye hak kazandı. Yüksek öğrenimin ilk yılında matematiğe oldukça fazla zaman ayıran Tevfik İleri, toplumsal sorunlarla ve millî meselelerle çok fazla ilgilenmemekteydi.
1933 yılında İTÜ Yüksek Mühendislik Okulu'nu bitirdi. Aynı yıl Vasfiye Hanım ile evlendi. Çiftin Cahide, Cahit, Ayşe adlarında üç çocukları oldu.
Öğrenciliğinin son yılında Millî Türk Talebe Birliği başkanlığını yaptı. Mezuniyetten sonra 1933-1937 yılları arasında Erzurum'da karayolları mühendisliği, 1937- 1942 yıllarında Çanakkale'de, 1942- 1950 yılları arasında Samsun'da bayındırlık müdürlüğü yaptı. Samsun Karayolları 7. Bölge'nin ilk müdürüdür. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti milletvekili olarak TBMM'ye girdi.
IX., X., XI. Dönem Samsun Milletvekilliği yapan İleri, meclise girişinin hemen ardından bakan olmuş ve uzun süre bakanlık yapmıştır. Ulaştırma (1950'de çok kısa bir süre), Millî Eğitim (1950-1953 ve 1957), Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı (1957-1958) ve Bayındırlık Bakanlığı (1958-1960) görevlerinde bulunmuştur; 1953-1955 yılları arasında TBMM başkanvekilliği yapmıştır.
Bakanlıkları döneminde gerçekleştirdiği icraatların bazıları şunlardır: Din derslerini ilkokul programlarına soktu; din derslerinin okutulup okutulmama kararını velilerin seçimine bıraktı; 1930 yılında kapatılan İmam Hatip Liseleri'nin yirmi yıl sonra yeniden açılmasına öncülük etti. İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nü kurdu. Köy Enstitüleri'ni yeniden düzenleyerek öğretmen okullarıyla birleştirdi. Atatürk ve Orta Doğu Teknik üniversitelerinin açılışını gerçekleştirdi. İlk Boğaz Köprüsü projesi onun zamanında ihale seviyesine kadar geldi, ancak 60 ihtilali nedeniyle proje 10 yıl sonra gerçekleşebildi.
27 Mayıs 1960 darbesinin ardından Yassıada mahkemelerinde ömür boyu hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Yargılamanın ardından Kayseri bölge cezaevine yollanan İleri, hastalanması üzerine Ankara Hastanesine kaldırıldı ve 31 Aralık 1961 günü vefat etti.
