ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 Yılı Hesapları İbra Edildi: 23,2 Milyar Liralık Ödeme
TBMM KİT Komisyonunda ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları görüşülerek ibra edildi. ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, 823 bin ton yaş çay karşılığında üreticilere 21 milyar 400 milyon lira, budama tazminatıyla birlikte toplam 23 milyar 271 milyon lira ödeme yapıldığını açıkladı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (ÇAYKUR) 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ele alındı. Komisyon görüşmelerinde ÇAYKUR’un üretim kapasitesi, yaş çay alımları, üreticilere yapılan ödemeler, kuru çay satışları, ihracat faaliyetleri ve mali performansı hakkında bilgi verildi.
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, komisyonda yaptığı sunumda Türkiye’deki çay tarımının mevcut durumunu ve kurumun faaliyetlerini değerlendirdi. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ibra edildi.
ÇAYKUR’un Fabrika Sayısı 49’a, Günlük İşleme Kapasitesi 9 Bin 250 Tona Çıktı
Türkiye’de çay tarımının Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yoğunlaştığını belirten Genel Müdür Yusuf Ziya Alim, Artvin, Rize, Trabzon ile kısmen Giresun ve Ordu’da toplam 793 bin dekar alanda yaklaşık 205 bin üretici ailesinin çay tarımı yaptığını bildirdi.
ÇAYKUR’un üretim altyapısına ilişkin bilgi veren Alim, daha önce 46 olan yaş çay fabrikası sayısının 49’a çıkarıldığını, günlük işleme kapasitesinin ise 6 bin 650 tondan 9 bin 250 tona yükseltildiğini ifade etti.
Kurum bünyesinde ayrıca bir çay paketleme fabrikası, bir ana tamir fabrikası ve Atatürk Çay Araştırma Enstitüsünün bulunduğunu belirten Alim, ÇAYKUR’un Türkiye çay sektörünün en büyük kuruluşu olduğunu ve 100’ün üzerinde ülkeye paketli çay ihraç ettiğini kaydetti.
“823 Bin Ton Yaş Çay Karşılığında 23 Milyar 271 Milyon Lira Ödeme Yapıldı”
Üreticilere yapılan ödemeler, organik çay alımları ve satış faaliyetleri hakkında komisyonda bilgi veren Yusuf Ziya Alim, geçen yılın yaş çay alım miktarını ve üreticilere yapılan ödemeleri şu sözlerle açıkladı: “Üreticilerimizden satın aldığımız yaş çay bedelleri satın almayı takip eden ay sonunda ödenmektedir. Bu doğrultuda geçen yıl 823 bin ton yaş çay karşılığında üreticilerimize 21 milyar 400 milyon lira, budama tazminatıyla birlikte toplam 23 milyar 271 milyon lira ödeme yapılmıştır. Konvansiyonel çayın yanı sıra 36 bin dekar organik tarım havzasından 34 bin ton organik çay satın alınmış, dekar başına 14 bin liradan 469 milyon lira organik çay fark ödemesi yapılmıştır.”
Alim, bu yılki yaş çay kampanya döneminin de büyük ölçüde tamamlandığını belirterek üç sürgün döneminin sonunda üreticilerden yaklaşık 730 bin ton yaş çay satın alınmasının öngörüldüğünü bildirdi.
“2025’te 161 Bin Ton Tasnifli Çay Üretildi”
ÇAYKUR’un kuru çay üretimi ve satış hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Alim, 2025 yılı üretim ve satış rakamlarını paylaştı.
Alim, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı: “2025'te toplam 161 bin ton tasnifli çay üretimi yapılmıştır. Yıl sonunda bütçe hedeflerimizin üzerinde, ihracat dahil, toplam 132 bin ton kuru çay satışı yapılmıştır. Bu yılın eylül ayı sonu itibarıyla 65 bin ton kuru çay satışı yapılmış, yıl sonunda ise 130 bin ton ve üzeri satış hedeflenmektedir.”
Açıklamaya göre ÇAYKUR, kuru çay satışlarında yıl sonu itibarıyla 130 bin tonun üzerinde satış gerçekleştirmeyi hedefliyor.
Didi Soğuk Çayda Yıl Sonu Hedefi 200 Milyon Litre
ÇAYKUR’un soğuk çay markası Didi’nin satış performansına da değinen Yusuf Ziya Alim, markanın geçen yıl ihracat dahil 153 milyon litre satışla tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti.
Alim, 2026 yılının eylül ayı sonu itibarıyla 127 milyon litre soğuk çay satışı yapıldığını ve yıl sonu satış hedefinin 200 milyon litre olduğunu açıkladı.
176 Bin Üreticiye Budama Tazminatı Ödendi
Çay bahçelerinde uygulanan budama çalışmaları hakkında da bilgi veren Alim, geçen yıl 176 bin üretici tarafından 70 bin dekar çaylık alanın budandığını bildirdi.
Bu çalışmalar karşılığında üreticilere toplam 1 milyar 872 milyon lira budama tazminatı ödendiğini ifade eden Alim, üreticilere yönelik destek ödemelerinin kurumun faaliyetleri içerisindeki önemine dikkat çekti.
ÇAYKUR Doğal Mineralli Suda 20 Milyon Litre Satış Hedefliyor
ÇAYKUR’un ürün çeşitliliğine yönelik çalışmalarını da anlatan Alim, ÇAYKUR Su Projesi kapsamında piyasaya sunulan doğal mineralli suyun damacana formatının yanı sıra cam şişe ve bardak seçenekleriyle tüketicilere ulaştırıldığını belirtti.
Alim, ürünün üretim ve dolum süreçlerinin ilgili mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünü ifade ederek şu açıklamayı yaptı:“Suyumuz, ilgili yönetmeliklere uygun olarak üretilmekte ve dolumu yapılmaktadır. Yıl sonu itibarıyla 20 milyon litre satış hedeflenmiştir.”
“Günlük İşleme Kapasitemizi 9 Bin 250 Tona Çıkardık”
Yaş çay rekoltesindeki artışa karşılık işleme kapasitesinin de geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Yusuf Ziya Alim, ÇAYKUR’un yaptığı yatırımlarla günlük kapasitesini artırdığını belirtti.
Alim, kapasite artışının üreticiler açısından önemini şu sözlerle anlattı:“Bu saikten hareketle işleme kapasitemizi yatırım planlamalarıyla günde 9 bin 250 tona çıkarmış bulunmaktayız. Burada esas anlam, çay sezonunda her gün 3 bin 50 ton daha fazla çayın işlenmesine imkan sağlanmasıdır. Üreticilerimiz bu sayede özel firmalara karşı korunmaktadır.”
Kapasite artışının, yoğun yaş çay alım dönemlerinde ürünün işlenmesine yönelik imkânları genişlettiği ve üreticilerin korunmasına katkı sağladığı belirtildi.
“2025 Yılı Randımanı 19,62 Olarak Gerçekleşti”
ÇAYKUR’un üretim verimliliği ve randıman performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Alim, son yıllarda randıman oranlarında yükseliş yaşandığını ifade etti.
Alim, üretim verimliliği ve kurumun mali performansına ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:“Son 20 yılın randıman ortalaması 18,88'den son 6 yılda 19,44'e çıkılmış, 2025 yılının randımanı ise 19,62 olarak gerçekleşmiştir. Ondalık olan ve küçük gibi gözüken rakamsal farkın karşılığı, 1 milyon 483 bin kilogram kuru çaya karşılık gelmektedir. Teşekkülümüz karlılık ve verimlilik sorumluluğuyla faaliyetlerini sürdürmektedir. 2025 yılı içinde yaş çay ödemeleri için kullanılan banka kredisi geri ödemeleri için 3,1 milyar lira faiz ödemesi yapılmasına rağmen, uyguladığımız sıkı tasarruf ve maliyet politikaları sayesinde son yıllarda yüksek faaliyet karlılığı seviyelerine ulaşılmıştır.”
Açıklamada, randıman oranlarındaki yükselişin kuru çay üretimine önemli katkı sağladığı belirtilirken, kredi faiz giderlerine rağmen tasarruf ve maliyet politikalarıyla faaliyet kârlılığının artırıldığı vurgulandı.
ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 Yılı Hesapları İbra Edildi
TBMM KİT Komisyonunda gerçekleştirilen görüşmelerde ÇAYKUR’un üretim kapasitesi, yaş çay alımları, üretici ödemeleri, ürün satışları ve mali yapısı ele alındı.
Görüşmelerin ardından Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ibra edildi.
