Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan, trafik kazasında darbe alan elektrikli araç bataryalarının günler sonra yangına sebep olabileceğini belirterek, araçların 5 gün boyunca termal kamerayla takip edilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Türkcan, batarya yangınlarının söndürülmesi için 30 tona kadar su gerekebileceğini ifade etti.

Elektrikli araçlarda trafik kazası sonucu bataryanın darbe alması ve hücrelerin deformasyona uğraması, kaza anında veya ilerleyen süreçte yangına neden olabiliyor. Kocaeli'nin Derince ilçesinde de 3 Kasım'da yoldan çıkarak ormanlık alana giren elektrikli Mercedes marka otomobil alev topuna dönmüş, araçta bulunan iş insanı Zeynel Artemis hayatını kaybetmişti.

Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan, elektrikli araçların neden aniden alev alabildiğini, yangınların söndürülmesinde yaşanan güçlükleri ve kaza sonrasında alınması gereken tedbirleri İhlas Haber Ajansı'na (İHA) anlattı.

'Termal yönetim sistemi düzgün çalışmazsa yangın çıkması mümkün'

Elektrikli araçlarda batarya hücrelerinin darbe sonucu zarar görmesinin yangın riskini artırabildiğini belirten Türkcan, termal yönetim sisteminin de bataryanın güvenli çalışmasında önemli rol oynadığını ifade etti. Türkcan, 'Termal yönetim sistemi eğer düzgün çalışmazsa, elektrikli araçta hücreler gereğinden fazla ısınırsa özellikle yüksek akımın çekildiği yani yüksek momentin istenildiği zamanlarda elektrikli araçta yangın çıkması mümkün. Termal yönetim sistemi batarya sıcaklık kontrolünün gerçekleştirildiği ve batarya kapasitesinin verimli kullanılabilmesine imkan tanıyan önemli bir sistemdir. Taşıt düzgün bir algoritma ile çalışan ve ısı transferinin oldukça düşük olduğu bir termal yönetim sistemine sahipse elektrikli taşıt hem güvenli hem de verimli (sıcak ve soğuk hava değişimleri sırasında) bir şekilde kullanılabilir. Bu sistemin düzgün tasarlanmış ve düzgün bir şekilde çalışması sayesinde elektrikli aracınızın bataryasının 10 yıl ve hatta 300-400 bin kilometrelerden daha da fazla kullanılabilir olduğu altı çizilmesi gereken bir konudur' dedi.

'Domino etkisi oluşturarak bataryanın tamamen yanmasına neden olabilir'

Şarj sırasında meydana gelebilecek yangınlara ilişkin konuşan Türkcan, 'Şarj sırasındaki yangın için şarj istasyonu ve araçtaki bağlantı noktasında kullanılan kablo ve bağlantı noktalarının, şarj istasyonunun standartlara uygun bir şekilde tasarlanıp kurulumunun yapılıp yapılmadığının hatta ve hatta periyodik kontrollerinin yapılıp yapılmadığının çok önemli olduğunun altını çizdi. Eğer bu hususlara bağlı bir kusur aracın şarj sisteminin ve termal yönetim sisteminin düzgün çalıştığını varsayarsak bile yüksek akımla şarj sırasında hattaki yüksek ısının oluşması kontrol edilemez ise araçta şarj sırasında yangına neden olabilir. Hatta bir hücrenin tutuşması termal kaçağa neden olacağından diğer hücrelere saniyeler içerisinde yangın yayılarak adeta bir domino etkisi oluşturarak bataryanın tamamen yanmasına dahi neden olabilir' diye konuştu.

'25-30 ton su harcamanız gerekebilir'

Elektrikli araç yangınlarına müdahalenin içten yanmalı motorlu araçlara göre daha zor olduğunu belirten Türkcan, batarya yangınlarının kontrol altına alınabilmesi için yüksek miktarda su gerekebileceğini bildirerek şöyle konuştu:

'Elektrikli arabayı içten yanmalı motor gibi 2-3 ton su ile söndüremezsiniz. Elektrikli araç için 25-30 ton su harcamanız yerine göre gerekebilir. İçten yanmalı motordaki oksijeni bitirdiğinizde yangın söner ama elektrikli araç kendi içerisinde batarya oksijen ürettiği için yangını kontrol edemezsiniz. Bu süre oldukça kısadır önce batarya kutusundan bir gaz çıkarıp ondan sonra tutuşur ve domino etkisiyle aracın bütün bataryası hızlı bir şekilde yanar. Söndürmek gerçekten kolay değildir. Bu gibi durumlarda da aracın başında durmamanız güvenli bir uzaklıkta bekleyerek olay yerini de diğer unsurlar için güvenli halde tutup itfaiyeyi beklemeniz gerekir.'

Kaza sonrası 5 gün termal kamerayla takip önerisi

Trafik kazalarında aracın alt kısmında bulunan bataryanın darbe almasıyla hücrelerin şeklinin bozulabileceğini anlatan Prof. Dr. Ali Türkcan, 'Elektrikli aracın bataryası aracın zemininde yer almaktadır. Araç altından bir darbe aldığında ve batarya kutusu ve modüllerinden biri darbe aldığında batarya hücresinin de zarar görmüş olması mümkün olabilir. Darbe alan hücrenin şarj veya deşarj sırasında üzerinden geçecek akım bu hücrenin ve modülün diğerlerine göre daha fazla ısınmasına neden olabilecektir. Termal kaçak gerçekleşmeye başladığında yanındaki hücre ve sonrasında içerinde yer aldığı modül ve batarya paketine kadar bu ısı yayılacaktır. Bunu hususun takip edilmesi gerekir. Bu nedenle kaza sonrasında araç 5 gün bir karantina bölgesine çekilmeli, termal kamera ile batarya sıcaklığının her bir bölgesi kontrol edilmeli ve sıcaklık artışı söz konusu ise kesinlikle araca yaklaşılmamalı veya servisin içerisine alınmamalıdır' şeklinde konuştu.

'Araç yolda da kendiliğinden yanabilir'

Darbe alan bataryaların kullanılmaması gerektiğine dikkati çeken Türkcan, 'Batarya kasasının olduğu gibi araçtan söküp dışarıya alıp yeni bir bataryayla ile değiştirilmesi gerekir. Yani bataryası darbe almış araçta darbe almış bir bataryanın kullanılması kesinlikle güvenli değildir' dedi.

'Bataryanın iç direncinin yükselmesi menzil kaybına neden olacaktır'

Türkcan, termal yönetim sisteminin öneminin altını çizerek şu bilgileri verdi:

'Batarya termal yönetim sistemi bataryanın ısıtılmasını veya soğutulmasını sağlamaktadır. Kış aylarında, hava sıcaklığı düştüğünde bataryanın ısıtılması ve yaz aylarında yüksek hava sıcaklıklarında da sıcaklığının düşürülmesi yani batarya sıcaklığının şarj ve deşarj için verimli bir aralıkta tutulması gerekmektedir. Bu aralığın dışında bataryanın iç direnci artar ve aracın menzili düşebilir. Sonuç olarak batarya termal yönetim sistemi batarya türü ve kapasitesi kadar bataryanın menzilini etkileyen önemli bir sistemdir.'

Emekli Albay Cemil Engin Dikmen 90 yaşında hayatını kaybetti
Emekli Albay Cemil Engin Dikmen 90 yaşında hayatını kaybetti
İçeriği Görüntüle

'Elektrikli araçların yaygınlaştığı ve yangın riskinin de daha düşük olduğunun altını çizerek'

Elektrikli araçların yangın nedeniyle tercih edilmemesinin doğru olmadığını belirten Türkcan, bu araçlardaki yangın riskinin diğer araçlara göre daha düşük seviyelerde olduğunu, özellikle dünyada büyük şehirlerde hava kalitesi, gürültü ve sürdürülebilirlik açısından mobilitenin de elektrikli taşıtlar ile ancak mümkün olabileceğini vurguladı.

Kaynak: İHA