Gastronomi kenti Gaziantep'in yöresel lezzetleri coğrafi işaret almaya devam ediyor. Son olarak 'avrat salatası' ve 'diş hediği', Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi.
Gaziantep, asırlık mutfak kültürünü tescille koruma altına almaya devam ediyor. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin girişimleriyle Sakız Helvası'nın ardından Avrat Salatası ve Diş Hediği de coğrafi işaret alırken, kentin tescilli ürün sayısı 112'ye yükseldi. Türkiye'nin en fazla coğrafi işaretli ürününe sahip şehri olan Gaziantep, gastronomi alanındaki öncü konumunu üç yeni tescille güçlendirdi.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Sürdürülebilir Tarım ve Kırsal Kalkınma Daire Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda başvurusu tamamlanan avrat salatası ve diş hediği Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi. Gaziantep'e özgü yapısı ve lezzetiyle ön plana çıkan Avrat Salatası, domates, kuru soğan, yeşil biber, sarımsak, maydanoz, nane, limon, nar ekşisi, su veya buz ile tuz ve pul biberin karışımıyla hazırlanıyor. Salatanın yapımında soğanın acı suyunun alınması ise kendine özgü lezzetinin oluşmasında önemli rol oynuyor.
3 yeni ürün resmi koruma kapsamına girdi
Yeni tesciller arasında yalnızca sofraların değil, Gaziantep'in köklü geleneklerinin de izleri bulunuyor. Özellikle bebeklerin ilk dişinin çıkmasını kutlamak amacıyla hazırlanan Gaziantep Diş Hediği, kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel anlamıyla dikkat çekiyor. Geleneksel lezzet, 1905 tescil numarasıyla mahreç işareti alarak resmi koruma kapsamına girdi. Gaziantep Avrat Salatası ve Diş Hediği de kentin tescilli gastronomi değerleri arasındaki yerini aldı. Bu tescillerle Gaziantep'in geleneksel üretim yöntemlerinin korunması, yöresel ürünlerinin uluslararası pazarlarda tanınırlığının artırılması ve yerel ekonomiye daha fazla katma değer sağlanması amaçlanıyor.
'Yemeklerin yanında vazgeçilmez bir ürünümüzdür'
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde coğrafi işaret alan 111. ürünün avrat salatası olduğunu söyleyen Şef Cuma Kaplan, 'Avrat salatasının içerisinde maydanoz, domates, kuru soğan ve baharatlarımız var. Baharatlarımız da nane, pul biber, tuz ve nar ekşisinden oluşuyor. Bu salatamızda yağ kullanmıyoruz. Bu salatanın özelliklerinden biri sulu ve buzlu, soğuk tüketilmesi, mayhoş ve ekşi tadını nar ekşisinden almasıdır. Yaz aylarında Gaziantep'te genelde pilavın yanına, aşlarımızın yanına tercih edilen bir ürünümüzdür. Soğuk ve sulu olması da yaz aylarında ve mevsim geçişlerinde genelde tercih ettiğimiz salatalardan, eşlikçilerden bir ürünümüzdür' dedi.
'Soğanın acı suyunu alarak hazırlıyoruz'
Avrat salatasının diğer salatalardan farklı özellikleri bulunduğunu belirten Kaplan, 'Salata konusunda birçok yerin salatası var. Avrat salatasının özelliği itibarıyla yağ olmaması, sulu olması, aynı zamanda soğanın acı suyunu almamız bu yöreye, Gaziantep'e ait olan bir şey. Birçok ilde salata olabilir ama bu salatanın özelliği sulu, buzlu ve içerisindeki özelliklerin bir araya gelip lezzetli bir şekilde sunulmasıdır. 112. coğrafi işaretimizi ise diş hediği ürünümüzle aldık' ifadelerini kullandı.
'Diş hediği bolluk ve berekettir'
Bir diğer coğrafi işaret alan diş hediğinin hazırlanışını ve Gaziantep'te kültürel bir değere sahip olduğunu aktaran Kaplan, 'Bu yöresel ve geleneksel lezzetin yapılışında nohut bir gün öncesinden ıslanır. Akabinde diş hediği buğdayı da ayrı bir kazanda ıslanır. Nohut pişerken bir miktar piştikten sonra içerisine diş hediği buğdayı eklenir. İkisi de tamamen piştikten sonra, pişme esnasında birazcık tuz isteyen, isteğe bağlı rezene de ekleyebilir. Bu tamamen isteğe bağlıdır. Piştikten sonra en son diş hediğini süzüp, süzme esnasında ceviz ekliyoruz. İsteyen fıstık da ekleyebilir. Diş hediği çok bereketli bir üründür. Amacı da zaten budur. Çocuğun diş çıkartma sırasında ailenin büyükleri toplanır, hazırlanan diş hediği, komşulara servis edilir. Amacı ise çocuğun dişinin çıktığı esnada bolluk ve bereket olsun, dişi de sağlam olsun anlamıyla yapılan bir üründür' diye konuştu.
