Doğu Karadeniz'de son yıllarda art arda yaşanan istinat duvarı çökmeleri, bölgede can ve mal güvenliği açısından endişeleri artırıyor. KTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Sivrikaya, istinat duvarı göçmelerinin en önemli nedenlerinin drenaj eksikliği, mühendislik hataları ve yetersiz denetim olduğunu söyledi.
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde özellikle Rize başta olmak üzere son yıllarda yaşanan istinat duvarı çökmeleri yeniden gündeme geldi. Son olarak 10 Temmuz'da Rize'de meydana gelen olayın ardından uzmanlar, eğimli arazilerde yapılan istinat duvarlarının doğru projelendirilmesi ve denetlenmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Sivrikaya, bölgenin dik topoğrafyası ve yoğun yağış rejiminin istinat duvarlarını daha kritik hale getirdiğini belirtti.
Drenaj ve filtrasyon eksikliği göçmeleri artırıyor
Prof. Dr. Sivrikaya, Doğu Karadeniz'de yaygın olarak kullanılan ağırlık tipi taş istinat duvarlarında en büyük eksikliklerin drenaj ve filtrasyon sistemleri olduğunu ifade etti.
Yoğun yağış nedeniyle duvar arkasında oluşan su basıncının mutlaka tahliye edilmesi gerektiğini belirten Sivrikaya, barbakan deliklerinin ve uygun filtrasyon malzemelerinin kullanılmamasının göçmelere neden olduğunu söyledi.
Uzman isim ayrıca, mühendislik hizmeti alınmadan yapılan projeler ile uygulama hatalarının da istinat duvarlarının çökmesine zemin hazırladığını vurguladı.
"İstinat duvarı tasarımı uzmanlık gerektiriyor"
İstinat duvarlarının yalnızca standart hesaplarla tasarlanamayacağını belirten Prof. Dr. Osman Sivrikaya, geoteknik mühendisliği alanında uzman kişiler tarafından projelendirilmesi gerektiğini söyledi.
Sahadaki incelemelerde uygulama aşamasında ciddi eksiklikler tespit ettiklerini ifade eden Sivrikaya, yeterli bilgi ve deneyime sahip olmayan kişiler tarafından yapılan imalatların yapı güvenliğini olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Yüksek duvarlarda doğru sistem seçilmeli
İstinat duvarı yüksekliğinin artmasıyla birlikte yapıya etki eden yüklerin de arttığını belirten Sivrikaya, ekonomik kaygılarla yetersiz kesitlerin tercih edilmesinin büyük risk oluşturduğunu söyledi.
Yaklaşık 12 metreyi aşan istinat duvarlarında betonarme konsol sistemler yerine payandalı istinat duvarı gibi farklı taşıyıcı sistemlerin tercih edilmesinin daha güvenli olacağını ifade etti.
"En büyük eksiklik denetim"
2018 yılında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile istinat duvarlarının projelendirilmesinin zorunlu hale getirildiğini hatırlatan Sivrikaya, en büyük sorunun uygulama ve denetim aşamasında yaşandığını söyledi.
Projelerin standartlara uygun uygulanıp uygulanmadığının yeterince denetlenemediğini belirten Sivrikaya, etkin bir denetim mekanizmasının oluşturulmasının benzer yapı sorunlarının önüne geçeceğini ifade etti.
