Rize’de Kahveci Esnafından Sigara Yasağı Tepkisi: “Nefessiz Bırakıldık”
Rize Kahveciler, Otelciler, Büfeciler, Gazinocular ve Meşrubatçılar Esnaf Odası Başkanı Alaeddin Turanlı, sigara yasağı uygulamaları ve ekonomik zorlukların kahveci esnafını zor durumda bıraktığını belirterek, esnafın nefes almasını sağlayacak makul bir düzenleme çağrısında bulundu.
Rize Kahveciler, Otelciler, Büfeciler, Gazinocular ve Meşrubatçılar Esnaf Odası Başkanı Alaeddin Turanlı, kahvehane işletmecilerinin ekonomik sıkıntılar, artan maliyetler ve sigara yasağı uygulamaları nedeniyle zor günlerden geçtiğini söyledi.
Kahvehanelerin yalnızca birer ticari işletme olmadığını vurgulayan Turanlı, bu mekanların toplumun sosyal ve kültürel hayatında önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
“Kahvehaneler halk üniversiteleridir”
Kahvehanelerin yüzyıllardır toplumun önemli buluşma noktalarından biri olduğunu belirten Turanlı, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:“Yüzyıllardır bu toprakların dertleşme durağı, dost meclisi ve sosyalleşme kalesi kahvehaneler, toplumsal ahlakın ve sözlü kültürün nesilden nesile aktarıldığı canlı birer kültür müzesidir. Bu toprakların en köklü sosyal laboratuvarları ve sivil dayanışma merkezleridir. Birer halk üniversiteleridir.”
Geleneksel kahvehanelerin insanların sosyalleşmesinde önemli bir işlev gördüğünü belirten Turanlı, bu mekanların modern dünyanın bireyi yalnızlaştıran yapısına karşı doğal bir buluşma alanı olduğunu kaydetti.
“Kahvehaneler tarihinin en zor günlerini yaşıyor”
Kahveci esnafının uzun süredir ekonomik sorunlarla mücadele ettiğini ifade eden Turanlı, sigara yasağı uygulamalarının da esnaf üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
Turanlı, “Yıllarca ekonomik krizlerle, artan faturalarla boğuşan kahveci esnafı, şimdi de sınırları her geçen gün daha da daraltılan, son olarak açık alanlara ve bahçelere kadar uzanan katı sigara yasağı uygulamalarıyla tamamen nefessiz bırakılmıştır” dedi.
Sağlık konusundaki hassasiyetleri reddetmediklerini belirten Turanlı, esnafın geçimini sürdürebilmesinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.“Bizler sağlığı reddetmiyoruz; halkımızın sağlığı elbette kıymetlidir. Ancak unutulmamalıdır ki esnafın da bir ‘geçim sağlığı’ vardır.”
“Esnaf müşterisine yasak uygulamak zorunda kalıyor”
Sigara yasağının kahvehanelerde müşteri ile işletmeci arasındaki ilişkiyi de etkilediğini savunan Turanlı, ağır para cezaları ve denetimlerin esnafı zor durumda bıraktığını belirtti.
Turanlı, kahvehane kültürünün çay, oyun ve tütünle birlikte şekillendiğini ifade ederek, işletmelerin kapı önlerine koyduğu masalar ile yanları açık teraslara yönelik uygulamaların da müşterilerin işletmelerden uzaklaşmasına neden olduğunu dile getirdi.
Kahveci esnafının geçmişte mevcut kurallara uyabilmek için önemli harcamalar yaptığını belirten Turanlı, şöyle konuştu:“Esnafımız kanunun çizdiği sınırlara uymak için zamanında borç harç içinde binlerce lira harcayarak açılır-kapanır tavanlar, bahçe düzenlemeleri yaptı. Şimdi ise kuralın rengi yeniden değişti, kazanılan haklar bir gecede yok sayıldı.”
“Kahveci adeta zabıta gibi bekçilik yapıyor”
Turanlı, işletmecilerin müşterilerine sigara konusunda sürekli uyarıda bulunmak zorunda kaldığını ve bunun esnaf açısından yeni bir yük oluşturduğunu söyledi.“Müşterisine ‘Burada içemezsin’ demek zorunda kalan kahveci, dükkânda adeta bir zabıta, bir polis gibi bekçilik yapmaya zorlanmaktadır.”
Kurallara aykırı tek bir durum nedeniyle yüksek miktarda para cezalarıyla karşı karşıya kalındığını belirten Turanlı, ekonomik açıdan zorlanan esnafın bu yükü taşıyacak gücünün kalmadığını ifade etti.
“Esnafa nefes aldıracak makul bir orta yol bulunmalı”
Kahvehanelerin toplumun sosyolojik hafızasının önemli parçalarından biri olduğunu vurgulayan Turanlı, mevcut yaklaşımın devam etmesi halinde mahalle kültürünün de zarar görebileceğini savundu.
Yetkililere çağrıda bulunan Turanlı, kahveci esnafının faaliyetlerini sürdürebilmesi için daha dengeli bir düzenleme yapılmasını istedi.
Turanlı, çözüm önerisini şu sözlerle dile getirdi:“Yetkililere feryadımızdır: Esnafa nefes aldıracak makul bir orta yol bulunmalıdır. Avrupa’daki gibi ‘sigara içilebilen’ ve ‘sigara içilmeyen’ bölümler net ayrılmalı ya da esnafa özel alan esneklikleri tanınmalıdır.”
Turanlı, gerekli düzenlemelerin yapılmaması halinde çok sayıda esnafın işletmesini kapatmak zorunda kalabileceğini belirterek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:“Aksi takdirde ocaklar sönecek, çaylar tamamen soğuyacak ve geriye kepenklerini bir daha açılmamak üzere indiren binlerce mağdur esnaf kalacaktır.”
