NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle Avrupa'daki NATO müttefiklerine yönelik tehditlere ilişkin, 'NATO çok güçlü bir ittifak ve bunu Türkiye'ye yönelen üç füze konusunda gördünüz' dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO'nun 2025 yılı faaliyet raporunun yayınlanması vesilesiyle Brüksel'deki NATO karargahında basın toplantısı düzenledi. Rutte, 2025 yılı raporunun temel olarak NATO dahilinde yapılan tartışmaların, alınan kararların ve yapılanların bir özeti olduğunu ifade ederek, '2025 oldukça iyi bir yıldı. Dünyamızın değiştiğini açıkça görüyoruz ve hazırlıklı kalmak için bu duruma uyum sağlıyoruz' dedi.
İran, Çin, Kuzey Kore ve Belarus gibi ülkelerin Ukrayna'daki savaşta Rusya'ya desteklerinin devam ettiğini ve Rusya'nın NATO topraklarına yönelik eylemlerinin de sürdüğünü ifade eden Rutte, 'Tehdit tablosu, her türlü tehdide karşılık verebilmek için daha fazlasını yapmamız gerektiğini gösterdi' dedi.
NATO'nun 2025 yılında yeni bir döneme girdiğini ve müttefiklerin Lahey'deki zirvede GYSİH'nin yüzde 5'ini savunmaya ayırma taahhüdünde anlaşma sağladıklarını ifade eden Rutte, '2025 yılında ilk kez tüm müttefikler, 2014'te mutabık kalınan GSYİH'nin en az yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefine ulaştı. Birçoğu bunun da ötesine geçti. Avrupa ve Kanada'nın 2025 yılında savunma harcamalarında 2024'e kıyasla yüzde 20 artış kaydettiklerini gördük. Bu kritik eğilimin sürdürülmesi, önümüzdeki yıllarda bir öncelik olacaktır' dedi.
'2025, NATO için dönüm noktası niteliğinde bir yıl oldu'
Avrupa ve Kanada'nın savunmada ABD'ye olan bağımlılıklarını azaltmasından ve NATO'nun Ukrayna'ya desteklerinden de bahsettiği konuşmada Rutte, '2025, NATO için dönüm noktası niteliğinde bir yıl oldu. Bunu, bugün sizinle paylaşmaktan gurur duyduğum yıllık raporda belgeledik' dedi.
Basın toplantısında ABD'nin Grönland'a yönelik emelleri ve ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO üyelerinden 'korkaklar' olarak bahsetmesi göz önüne alındığında NATO'nun nasıl her zamankinden daha güçlü olduğunun iddia edilebileceği yönünde bir soru üzerine Rutte, NATO'nun ABD Başkanı Trump'ın adımları sayesinde daha güçlü hale geldiğini söyledi. Rutte, 'ABD Başkanı olmadan 2025'te savunma harcamalarında yüzde 2 hedefine ulaşmış olabileceğimize inanmıyorum. Tüm müttefikler yüzde 2 hedefine ulaştı' dedi.
Rutte, Trump'ın baskıları olmadan yüzde 5 hedefi üzerinde anlaşma sağlanmasının da mümkün olmadığını düşündüğünü söyledi. ABD Başkanı Trump'ın Avrupalı NATO müttefiklerini İran konusunda eleştirdiği ve İran'ın bir NATO meselesi olup olmadığı yönünde bir soruya cevabında Rutte, 'Bu yeni bir durum değil. NATO bu hususta uzun bir süredir net. İran, nükleer silaha sahip olamaz. NATO ayrıca İran'ın füze programının müttefiklerimize ve çıkarlarımıza yönelik tehdidini de uzun zamandır kabul ediyor' dedi.
'İran müttefikler için giderek daha tehlikeli hale geliyor'
ABD'nin İran'a saldırılar yoluyla İran'ın nükleer ve balistik kapasitelerini azalttığını söyleyen Rutte, 'Örneğin İngiltere ve ABD'nin kullandığı Diego Garcia Üssü'nde yaşananları ele alalım. Bu üs, 4 bin kilometre menzile ulaşabilen bir füze tarafından hedef alındı. Bu fırlatmadan çıkacak mantıklı sonuç, İran'ın artık müttefikler için giderek daha tehlikeli hale gelen kapasitelere sahip olduğudur' dedi.
Rutte, 'NATO tüm müttefiklerinin yanında kararlılıkla duruyor ve İran'dan Türkiye'ye yönelen balistik füzeleri üç ayrı olayda başarıyla engelledik' şeklinde konuştu.
'NATO çok güçlü bir ittifak ve bunu Türkiye'ye yönelen üç füze konusunda gördünüz'
'İttifak Türkiye'nin güvenliğini artırmak için ilave güvenlik önlemleri alıyor mu ya da almayı planlıyor mu' şeklindeki bir soruya cevabında Rutte, '32 müttefik olarak NATO topraklarının her bir karışını savunmak için elimizden geleni yapacağız. Türkiye'ye yönelen üç füzenin düşürülmesi bunun açık bir delilidir ve bunu yapmaya devam edeceğiz. Tüm hasımlarımıza, güvenliğimizi sağlamak için gerekli olan her şeyi yapacağımızı açıkça gösteriyoruz' dedi.
İran füzelerinin Avrupa için oluşturduğu tehdide ilişkin bir soru üzerine Rutte, 'Diego Garcia, İran'dan 4 bin kilometre uzaklıkta. Eğer İran'dan atılan bir füze Diego Garcia'ya ulaşabiliyorsa, bu önemli bir gelişmedir. Bu, İran'ın müttefikler için tehlikeli olan kabiliyetlere sahip olduğu anlamına gelir. Aynı zamanda bu kabiliyetlerin, müttefikler için daha tehlikeli hale geldiği manasına gelir. Hesabı kendiniz yapın, 4 bin kilometre' dedi.
İran'ın nükleer kapasiteye ve bu ölçekte füze kapasitesine sahip olmaması gerektiğinin NATO müttefikleri arasında oybirliğiyle kabul görmesi gereken bir husus olduğunu söyleyen Rutte, 'İyi haber, müttefiklerin hazır durumda olduğu ve kendimizi savunabileceğimizdir. NATO çok güçlü bir ittifak ve bunu Türkiye'ye yönelen üç füze konusunda gördünüz' dedi.
'Deniz yollarının yeniden açılması için 30 ülke bir araya geldi'
NATO Genel Sekreteri, 'Deniz yollarının yeniden açılması ve açık kalmasının sağlanması konusunda, gemilerin bu bölgede güvenle seyredebilmesi için 30 ülke bir araya gelmiş durumda. Bunların çoğu NATO üyesi. Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de bu sürece katılıyor. Bu ülkeler, deniz yollarının açık kalmasını sağlamak amacıyla ne yapılacağı, ne zaman ve nerede yapılacağı konularını birlikte ele alıyor' dedi.
Büyük bir kısmı NATO ülkelerinden oluşan 30 ülkenin Hürmüz Boğazı konusunda tam olarak ne yapacağını açıklığa kavuşturması istenen Rutte, 'Çoğu NATO üyesi olan bu ülkeler, deniz yollarının açık olmasını sağlamak için bir araya geliyor. Elbette savaş sürerken bunun ne olacağı, ne zaman olacağı ve nerede olacağı sorusu gündeme geliyor. Ülkeler şu anda aktif bir şekilde birlikte çalışıyor. İngiltere Başbakanı Starmer ile İngiltere'deki üst düzey askeri yetkililerin önderliğinde Fransa ve diğerleriyle birlikte bu soruların cevaplanmasını sağlamak için çalışıyorlar. Bu, Başkan Trump'ın talebine karşılık olarak yapılıyor. Kendisi, 'Bunun daha erken başlamasını tercih ederdim' derdi. Buna cevabım, 'Avrupa'nın zamana ihtiyacı vardı. Çünkü ABD üç buçuk hafta önce anlaşılır nedenlerle o cumartesi sabahı ne olacağını müttefiklere bildiremedi' şeklinde oldu' dedi.
Trump'ın Hürmüz Boğazı konusundaki talebine karşılık verildiğini söyledi
ABD Başkanı Trump'ın Avrupalı müttefiklere ilişkin hayal kırıklığının ABD'nin İran'a operasyonu Avrupalı müttefiklerle 'anlaşılır sebeplerden ötürü' istişare etmemesinden kaynakladığını ve Avrupalıların organize olmalarının zaman aldığını söyleyen Rutte, 'Harekatı gizli tutmak istediler ve o cumartesi sabahı ne olacağını kimsenin bilmemesi gerektiğini düşündüler. Çok fazla kişiyi bilgilendirirseniz, bir şeylerin sızma ihtimali her zaman vardır. Ama bunun dezavantajı, Avrupalıların organize olmalarının zaman alması oldu. Başlangıçta İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya, Japonya ve Hollanda olmak üzere altı ülke vardı ve cuma günü sayıları 22'ye ulaştı. Şu anda ise 30'dan fazla ülke deniz yollarının açık kalmasını sağlamak ve neyin nerede ne zaman yapılacağını görüşmek için bir araya gelmeyi taahhüt etti. Bu, Başkan Trump'ın talebine tam olarak karşılık veriyor' dedi.
Rusya'nın İran'a İHA tedarik edip etmediği sorusunu üstü kapalı şekilde onayladı
Basın toplantısında Rusya'nın İran'a insansız hava aracı (İHA) tedarik ettiği bilgisini teyit edip edemeyeceği sorulan Rutte, 'Rusya, İran, Çin ve Kuzey Kore'nin birlikte hareket ettiğini biliyoruz ve İran'ın Ukrayna'ya karşı savaşta Rusya'ya teçhizat tedarik eden ülkelerden olduğunu da biliyoruz. Bu tür haberler ortaya çıktığında, bu bize bir şeyler anlatır' dedi.
Rutte, 'Bu konuda saf olmamak gerek. Fakat istihbaratın ne olduğunu size anlatamam, bunu gizli tutuyoruz' dedi.
'Daha fazla savunma üretimi gerekiyor'
İran'daki savaşın daha uzun sürmesi halinde füze stoklarının tükenme ihtimali ve bu durumun Ukrayna için oluşturacağı zorluklara ilişkin bir soruya cevabında Rutte, 'Ukrayna'ya akış sürüyor. Stokların Orta Doğu'da çok sayıda kullanıldığını biliyoruz. Bu açık' dedi.
Bu nedenle savunma üretiminin artması gerektiğini vurgulayan Rutte, 'Almanya, İtalya, Hollanda ve diğerleri dünyanın bu bölümündeki en iyi savunma şirketlerinden bazılarına ev sahipliği yapıyor. Ama daha fazla üretmeleri gerekiyor. İlave üretim hatları, ilave vardiyalar ve yeni fabrikaların açılması gerekiyor. Para mevcut' dedi.
